Tromsø Kuzey Işıkları Turu: Norveç'te Kuzey Işıkları Ne Zaman ve Nasıl Görülür?

Turu ikinci gün için önceden ayarlamıştık. Rehber bizi akşam otelden aldı ve ilk durak tur şirketinin kıyafet deposu oldu: botlar ve kalın termal tulumlar raflarda, isteyen giyiyor, ücrete dahil. Benim montum ısıtmalıydı, üstüm de kalındı, almadım. Daha depodan çıkmadan gökyüzünde ilk ışık belirdi.

Sonra şehirden çıkıp nehir kenarında bir noktada durduk. Rehber ateş yaktı, beklemeye başladık; uygulamalar o gece güçlü ışık bekliyordu. İlk noktada ışık vardı ama zayıftı ve kamerada çıkmıyordu, bu yüzden daha karanlık ikinci bir noktaya geçtik.

Yüzümüz soğuktan yanmıştı. Bir süre sonra gökyüzü kızardı ve ışıklar başımızın üstünde dalga dalga hareket etmeye başladı; videoda o an 28:59'da. İki yıldır peşinden koşuyorduk.

Rehberler bulut haritasına göre yer değiştiriyor; resmî turizm sitesine göre tur bazen şehrin çok dışına, zaman zaman Finlandiya'ya kadar gidiyor (visittromso.no). Turun asıl işi bu: şehirde hava kapalı olsa bile açık bir gökyüzü bulmak.

Tromsø kuzey ışıkları turlarına bak  Reklam

Kuzey ışıkları Tromsø'da Ağustos sonundan Nisan başına kadar görülebiliyor; şartı karanlık ve açık bir gökyüzü (visittromso.no). Yazın da güneş etkinliği sürüyor ama gece yarısı güneşi yüzünden gökyüzü kararmıyor, ışık görünmüyor.

Kışın ortasında gece çok uzun: Tromsø'da Kasım sonundan Ocak ortasına kadar güneş ufkun üstüne çıkmıyor. Biz 19 Ocak'ta geldiğimizde hava 13.30 ile 14.00 arasında kararıyordu; ilk ışığı akşam erken saatte, şehirde yürürken gördük. Uzun gece daha çok saat bekleme demek ama hava ne kadar açık olacak, onu kimse önceden bilmiyor.

İki üç gecelik bir planda bütün iş havaya kalıyor; bulut bir anda kapanıyor. Mümkünse bir hafta ayırın, açık bir geceye denk gelme ihtimali ciddi artıyor. Biz geldiğimiz ilk üç gecenin üçünde de ışık gördük ama bunu kural sanmayın; bir yıl önce Laponya'da bütün gezi boyunca bulut vardı.

Turu da gezinin ilk gecelerine koyun. İlk turda göremezseniz ikinci bir şans için zamanınız kalır; biz şehir merkezindeki ilk gözlemden sonra turu ertesi geceye almıştık.

Tromsø'dan kalkan kuzey ışıkları turları araç ve grup büyüklüğüne göre ayrılıyor. Resmî turizm sitesinin sınıflandırması (visittromso.no):

• Otobüsle kuzey ışıkları avcılığı: kalabalık grup, genelde en uygun seçenek. Aynı noktada çok kişi oluyor, fotoğraf için yer kapmak gerekiyor.
• Minibüsle küçük grup: en fazla 16 kişi. Bizim ateş başında beklediğimiz tur bu türdendi; rehber bize de fotoğraf çekti.
• Araba ya da van: en fazla 8 kişi, rehberle daha yakın, rota daha esnek.
• Kamp ve deneyim turları: ren geyiği besleme ve Sami kültürü, husky kızağı, kar motosikleti ya da kampta yemek; ışık çıkarsa aynı gece izleniyor.
• Tekneyle kuzey ışıkları: fiyortta akşam yemekli tekne turları. Limanda saunalı ve jakuzili bir ışık teknesi de gördük, akşam 19.00'dan sonra kalkıyordu; biz binmedik.

Üçüncü gece ışık görmek için değil, Sami kültürünü görmek için tura çıktık; ışık zaten iki gecedir vardı. Ren geyiklerini beslerken gökyüzünde bir ışık kuşağı belirdi, biraz sonra bütün gökyüzüne yayıldı. O gece ışıklar ilk turdakinden daha güçlüydü.

Tura somon salatası, ren geyiği eti ve çikolatalı kek dahildi; yemek pek iyi değildi, bunu zaten tahmin ediyorduk. Ren geyiklerini beslemek, Samilerin hayatını dinlemek ve o sırada ışıkları izlemek güzeldi. Işık avcılığını ikinci ya da üçüncü geceye bırakıp bu turu seçerseniz hem bir aktivite yapmış hem de ışık için bir gece daha dışarıda olmuş oluyorsunuz.

Ren geyiği besleme ve Sami kampı turuna bak  Reklam

İlk akşam telefondaki aurora uygulaması bir saat içinde ışık beklediğini bildirdi. Giyinip apart otelden liman kıyısına yürüdük ve ışıklar şehrin tam üstünde çıktı. Hiç tur almadan, gelir gelmez. Sahil boyunca herkes telefonunu göğe kaldırmış çekim yapıyordu.

Şehirden izlemenin bedeli ışık kirliliği: güçlü gecelerde merkezden de görülüyor, zayıf gecelerde lambaların arasında kayboluyor. Lambalardan uzak, denize bakan bir nokta seçin. Uygulama bildirimi geldiğinde dışarı çıkacak kadar giyinik bekleyin; ışık bazen birkaç dakika sürüyor.

Biz telefondaki aurora uygulamasının bildirimleriyle hareket ettik. Norveç Meteoroloji Enstitüsü ile NRK'nın ortak servisi yr.no, kuzey ışıkları tahminini bulut tahminiyle birlikte gösteriyor; Visit Norway'in Norway Lights uygulaması da aynı işi yapıyor.

İkisini birlikte okuyun: ışık tahmini yüksek ama gökyüzü kapalıysa şans düşük, tahmin orta ama gökyüzü açıksa dışarı çıkmaya değer.

• Grup büyüklüğü: otobüs, minibüs ya da araba. Küçük grupta rehber yer değiştirmeye daha kolay karar veriyor; biz bir noktayı beğenmeyip ikinci noktaya geçtik.
• Dahil olanlar: sıcak kıyafet, yemek, fotoğraf çekimi, otele bırakma ve tuvalet olup olmadığını rezervasyondan önce kontrol edin (visittromso.no). Bizim turda bot ve termal tulum dahildi, ateş yakıldı.
• Işık çıkmazsa: ücret iadesi ya da ikinci gece hakkı olup olmadığını sorun; bu tur şirketine göre değişiyor.
• Erken rezervasyon: en yoğun kış aylarında küçük grup turları doluyor; resmî site gelmeden önce ayırtmayı öneriyor.
• Akşam yemeği: turlar akşam erken kalkıyor. Biz rezervasyonsuz gittiğimiz restoranda bir buçuk saat sonrasına sıra alınca yetişemedik; yemeği ya erken ayırtın ya da yemekli bir tur seçin.

Işık beklemek saatlerce ayakta durmak demek; yürürken ısınırsınız, beklerken donarsınız. Biz Ocak'ta -14 ile -16 dereceyi gördük. Kat kat giyinin: termal içlik, polar, üstte rüzgâr geçirmeyen mont. Benim montum ısıtmalıydı ve turun verdiği tulumu almadım, ama turların çoğu termal tulum ve bot veriyor; bavulda yer yoksa bunu bilerek seçin.

En çok yüz ve parmaklar üşüyor; ateş başında bile yüzümüz soğuktan yandı. Boyunluk ya da kar maskesi ve telefona dokunabilen eldiven alın. Şehirde kaldırımlar buz tuttuğu için ayakkabıya geçirilen çivili buz tutucular da işe yarıyor.

Telefonun gece modunu en yükseğe alın ve en uzun pozlamayı seçin; telefonu bir yere dayayın ya da küçük bir tripod kullanın. Gözle soluk görünen ışık fotoğrafta çoğu zaman daha yeşil çıkıyor.

Video ise daha zor: şehirde güçlü ışığı telefonla çekebildik, turdaki karanlık noktada gözle gördüğümüz ışık kamerada çıkmadı. Orada iş profesyonel kameraya kalıyor; küçük grup turlarında rehberin çektiği fotoğraflar bu yüzden değerli.

Soğukta pil hızla bitiyor. Yedek bataryayı montun iç cebinde, vücudunuza yakın taşıyın.

• Tromsø'da nerede kalınır: turların çoğu merkezden kalkıyor ya da otelden alıyor. Biz merkezde, limana yürüme mesafesinde mutfaklı bir dairede kaldık; ilk gece ışıkları bu yüzden gelir gelmez gördük.
• Gündüz ne yapılır: fiyort turu, balina safarisi, Fjellheisen teleferiği ve limandaki saunayı Tromsø gezi rehberimizde  anlattık.
• Norveç'in geri kalanı: Oslo, Flåm treni ve Bergen'i de içeren 8 günlük kış rotamız Norveç gezi rehberimizde .

Tromsø merkezdeki konaklamalara bak  Reklam