Vatikan Gezi Rehberi: Görülmesi Gereken 10 Yer, Bilet ve Ziyaret Kuralları

Aziz Petrus Meydanı

Bernini’nin 17. yüzyılda tasarladığı meydan, iki yanda dört sıra sütunla kavis çiziyor. Sütunların arasında iki taş daire var; tam üzerine basıp bakınca dört sıra sütun tek sıraya iniyor, meydanın optik numarası bu.

Meydanın ortasında Mısır’dan getirilmiş dikili taş yükseliyor. Meydandan bazilikaya geçerken güvenlik kontrolü var ve kuyruk sabah erken saatlerde en kısa.

İsviçreli Muhafızlar girişlerde nöbet tutuyor. Birlik 1506’da Papa II. Julius tarafından kuruldu ve muhafızlar Katolik İsviçre vatandaşlarından seçiliyor.

Sütun hizasını ben de denedim: taşın üzerinde durduğunuzda dört sıra sütun tek sıra gibi görünüyor, bir adım yana çıktığınızda hizalar bozuluyor.

Aziz Petrus Bazilikası

Michelangelo, Bramante, Bernini ve Maderno’nun sırayla çalıştığı yapı, iç hacmiyle dünyanın en büyük kiliselerinden. Zemine kazınmış çizgiler, diğer büyük kiliselerin bu bazilikaya göre nerede biteceğini gösteriyor.

Giriş ücretsiz; ödeme yalnızca kubbe çıkışı ve hazine dairesi için isteniyor.

Ben sabah 07:00’de kapıdayken sıra neredeyse yoktu, 20 dakika bekledikten sonra açıldı. Erken gelmenin tek karşılığı bu: kuyruk.

Michelangelo’nun Pietà’sı

Michelangelo bu heykeli 24 yaşındayken yaptı ve imzasını attığı tek eseri. Meryem’in göğsündeki şeride adı kazılı.

1972’deki saldırıdan sonra kurşungeçirmez camın arkasına alındı, bu yüzden uzaktan görülüyor. Bazilikaya girer girmez sağdaki ilk şapelde.

Heykel 1498-1499 arasında tek bir Carrara mermer bloğundan yontuldu. Meryem’in oğluna göre fazla genç görünmesi çok tartışılmış; Michelangelo’nun cevabı, saflığın yaşlanmadığı olmuş. Kumaş kıvrımlarına ve İsa’nın gevşemiş elinin ağırlığına yakından bakmak isteyenler için sağ taraf iyi bir açı, ama cam yüzünden yansıma alıyor. Sabahın ilk saatlerinde şapelin önü boş oluyor, öğleden sonra üç sıra insan birikiyor.

Kubbe Çıkışı (Cupola)

Michelangelo’nun tasarladığı kubbeye iki şekilde çıkılıyor: tamamı yürüyerek 551 basamak, ya da asansörle terasa çıkıp kalan 320 basamağı yürüyerek.

Bazilikanın gezmediğim yer kalmasın diye en tepesine çıktım. Yol dolambaçlı ve yorucu; yukarı çıktıkça duvar yamuluyor, gövdenizi yana yatırarak ilerliyorsunuz. Merdivenler öyle daralıyor ki en geniş bölümü bile zor geçiliyor.

Yukarıda mozaikli bir yoldan ilerliyorsunuz; bir taraftan kubbenin içini, diğer taraftan şehir manzarasını görüyorsunuz. Tepeden Roma’nın çatıları, Aziz Petrus Meydanı ve Vatikan Bahçeleri aynı kareye giriyor.

Vatikan Müzeleri

Müzelerin girişi bazilikanın olduğu tarafta değil; surların dışından dolanıp Viale Vaticano’ya gidiliyor, iki kapı arası yürüyerek yaklaşık 15 dakika.

İçeride antik Roma heykelleri, Mısır mumyaları, haritalar galerisi ve Rönesans başyapıtları sırayla diziliyor. Güzergâh tek yönlü ilerliyor ve Sistine Şapeli’nde bitiyor.

Heykeller arasında iki tanesi ayrı duruyor: Laokoon, rahip ve oğullarının yılana sarıldığı anı donduruyor ve yüz ifadeleri heykeli bir hikâye anlatımına çeviriyor. Apollon Belvedere ise duruşuyla galerinin en çok durulan eserlerinden.

Raphael Odaları ve Atina Okulu

Papa II. Julius’un dairesi olarak düzenlenen dört oda, Raphael ve atölyesinin freskleriyle kaplı. En bilineni Stanza della Segnatura’daki Atina Okulu.

Freskte Platon ve Aristoteles merkezde; Raphael kendi yüzünü de sağ kenardaki topluluğa yerleştirmiş.

Odalar sırayla Sala di Costantino, Stanza di Eliodoro, Stanza della Segnatura ve Stanza dell’Incendio di Borgo. Raphael işe 1508’de, henüz yirmi beş yaşındayken başladı ve bitiremeden öldü; kalanını atölyesi tamamladı. Güzergâh tek yönlü ilerlediği için odalar Sistine Şapeli’nden hemen önce geliyor ve çoğu kişi buradan hızlı geçiyor. Atina Okulu’nun tam karşısındaki duvarda Din Tartışması freski var, ikisi aynı odada birbirine bakıyor.

Sistine Şapeli

Michelangelo tavanı dört yılda, Kıyamet Günü duvarını yıllar sonra ayrı bir çalışmada tamamladı. Tavanın orta panelindeki Âdem’in Yaratılışı sahnesi, iki elin birbirine değmediği o boşlukla tanınıyor.

Arka duvarda yine Michelangelo’nun elinden çıkma Son Yargı sahnesi var; tavandan yıllar sonra, ayrı bir çalışmada yapılmış. Şapeli yaptıran Papa IV. Sixtus ve adı da oradan geliyor.

Şapel aynı zamanda konklavın toplandığı yer; papa seçimi burada yapılıyor.

Pinacoteca Vaticana

Müzenin resim galerisi ayrı bir binada ve güzergâhın kalabalığından uzak kalıyor. Raphael’in Başkalaşım tablosu, Caravaggio’nun İsa’nın Mezara Konulması ve Leonardo’nun tamamlanmamış Aziz Jerome’u burada.

Müzeye erken girip önce buraya yönelenler salonları neredeyse boş buluyor.

Salonlar kronolojik diziliyor: Orta Çağ altın zeminli panolarından başlayıp 1800’lere kadar geliyor. Başkalaşım, Raphael’in öldüğünde üzerinde çalıştığı son tablo. Galeri müze girişine yakın ayrı bir binada olduğu için, Sistine’e doğru akan kalabalık genellikle buraya hiç uğramıyor.

Bramante Merdiveni

Müze çıkışındaki çift sarmal merdiven, Giuseppe Momo’nun 1932 tarihli tasarımı. İki ayrı rampa iç içe dönüyor: bir taraf inenler, diğer taraf çıkanlar için.

Yukarıdan bakınca sarmal tek bir spiral gibi görünüyor; müzenin en çok fotoğraflanan karesi.

Vatikan Bahçeleri

Devletin yaklaşık yarısını kaplayan bahçeler İtalyan, Fransız ve İngiliz tarzında bölümlere ayrılmış; içinde çeşmeler, heykeller ve Papa’nın dinlenme alanı var.

Serbest gezilmiyor: ya rehberli yürüyüş turuyla ya da açık otobüs turuyla giriliyor ve kontenjan sınırlı.