Malzemeler
5 malzemeGereken ekipman
Nasıl yapılır
6 adımKırmızı elmaları iyice yıkayın ve havlu ile kurulayın. Elmaları kabuklarıyla birlikte küçük küpler halinde doğrayın ve temiz bir cam kavanoza aktarın.
Elmaların üzerine bal, bulgur ve nohutu ekleyin. Kavanoz ağzına 2-3 cm kalacak şekilde oda sıcaklığında su ekleyin ve plastik veya ahşap bir kaşıkla tüm malzemeleri iyice karıştırın.
Kavanozun ağzını tülbent veya temiz bir bezle örtün ve lastik ya da iple sabitleyin. Hava alması gerektiği için kapağı sıkıca kapatmayın.
20 gün boyunca her gün aynı saatte plastik kaşıkla karıştırın. Bu süreçte karışım köpürmeye ve fermente olmaya başlayacaktır. Kavanozun kapağını bu süre boyunca her gün açıp karıştırmanız çok önemlidir.
20 gün sonunda karıştırmayı durdurun, kavanozun kapağını sıkıca kapatın ve hiç açmadan serin, karanlık bir yerde 20 gün daha bekletin. Bu aşamada fermentasyon kendi kendine devam edecektir.
Toplam 40 günün sonunda karışımı ince bir süzgeç veya tülbentle süzün. Elde ettiğiniz sirkeli temiz cam şişelere doldurun. Artık kullanıma hazırdır.
Nasıl servis edilir
Hazırladığınız elma sirkesini salata soslarında zeytinyağı, hardal ve bal ile karıştırarak bir sos elde edebilirsiniz. Turşu yapımında sirke suyu olarak kullanabilir veya et marinasyonlarına ekleyerek etlerin yumuşamasını sağlayabilirsiniz. Bazı çorbalara, özellikle yoğurtlu çorbalara servis öncesi birkaç damla eklemek lezzeti bir üst seviyeye taşır.
Püf noktaları
Süzülmüş sirkeli cam şişelerde, serin ve karanlık bir dolaplarda saklayın. Buzdolabında 1 yıla kadar bozulmadan kalabilir.
Bal yerine şeker de kullanabilirsiniz ancak bal daha kaliteli bir fermentasyon sağlar ve lezzeti zenginleştirir.
Salata soslarında, turşu suyunda, et marinasyonlarında ve bazı çorbalarda kullanabilirsiniz. Yoğurtlu çorbalara birkaç damla eklemek güzel bir asitlik katar.
Metal kaşık veya kaplar kesinlikle kullanmayın, fermentasyonu olumsuz etkiler. Sadece cam, plastik veya ahşap malzeme kullanın.
Bilimsel: İlk 20 günde oluşan köpük ve kabarcıklar fermentasyonun sağlıklı ilerlediğinin göstergesidir. Kötü bir koku yerine ekşimsi bir koku normaldir.
Yanında ne iyi gider
Aynı sofrada iyi giden tarifler
Besin değerleri
Porsiyon başına, yaklaşıkSaklama ve ısıtma
Elma sirkesi yaparken elmaların kabuğunu soymak gerekir mi?
Hayır, elmaların kabuğunu soymanıza gerek yok. Kabukta bulunan doğal mayalar fermentasyona yardımcı olur ve lezzeti artırır. Sadece elmaları iyice yıkayıp küp küp doğrayın.
Her gün karıştırmayı unutursam ne olur?
İlk 20 günde düzenli karıştırma fermentasyonun sağlıklı ilerlemesi için çok önemlidir. Bir iki gün atlarsanız çok sorun olmaz ama sürekli atlanırsa küf oluşabilir veya fermentasyon düzgün gerçekleşmeyebilir.
Neden metal kaşık kullanmamak gerekiyor?
Metal, fermentasyon sürecinde oluşan asitlerle reaksiyona girerek fermentasyonu bozabilir ve sirkede istenmeyen tat oluşturabilir. Bu yüzden mutlaka plastik veya ahşap kaşık kullanın.
Sirke bulanık çıktı, kullanabilir miyim?
Evet, ev yapımı sirkenin hafif bulanık olması normaldir. Berrak bir görünüm istiyorsanız süzerken ince bir tülbent veya kahve filtresi kullanabilirsiniz. Bulanıklık lezzeti etkilemez.
Nohut ve bulgur yerine başka bir şey kullanabilir miyim?
Nohut ve bulgur fermentasyonu hızlandıran doğal maya kaynağıdır. Kullanmazsanız fermentasyon daha uzun sürebilir. Alternatif olarak bir miktar kuru maya kullanabilirsiniz ama geleneksel yöntem nohut ve bulgur ile daha iyi sonuç verir.
Sirke ne kadar süre dayanır?
Temiz cam şişelerde, serin ve karanlık bir yerde saklanan elma sirkesi 6 ay ile 1 yıl arası bozulmadan kalabilir. Buzdolabında saklarsanız ömrü daha da uzar.
Bu tarifin hikâyesi
Elma sirkesi yapımı, insanlığın fermentasyon tekniklerini keşfettiği dönemlere kadar uzanır. Anadolu topraklarında yüzyıllardır elma sirkesi geleneksel yöntemlerle üretilmiş ve özellikle kış hazırlıklarında turşu ve salamura yapımında kullanılmıştır. Osmanlı mutfağında sirke, sofraların temel ürünlerinden biriydi ve özel kavanozlarda saklanırdı. Nohut ve bulgur eklenerek yapılan bu yöntem, Anadolu'ya özgü bir tekniktir ve fermentasyonu doğal mayalarla hızlandırır. Modern üretim yöntemleri yaygınlaşsa da ev yapımı elma sirkesi hâlâ birçok ailede geleneksel yöntemlerle üretilmeye devam ediyor.
- Elma sirkesi, asetik asit fermantasyonu ile elde edilir ve bu süreç en az 40 gün sürer.
- Fermentasyon sırasında elmaların doğal şekerleri önce alkole, sonra sirkeye dönüşür.
- Geleneksel Anadolu mutfağında ev yapımı elma sirkesi asırlardır kullanılmaktadır.
- Nohut ve bulgur eklenmesi Türk mutfağına özgü bir yöntemdir ve maya görevi görür.
- Elma sirkesinin asitliği genellikle %4-5 civarındadır, endüstriyel sirkelere göre daha yumuşaktır.
Alerjen için ürün etiketlerine bakın. Tıbbi ya da diyet tavsiyesi değildir.
Tarifi denediniz mi? Aklınıza takılanı sorun
Malzeme değişimi, pişirme süresi, kıvam… Takıldığınız yeri yazın, Gezginbirchef mutfağından yanıtlayalım.
Sorular ve yanıtlar herkese açık: sizin sorunuz, aynı yerde takılan bir başkasının da işine yarıyor.