Ayvalı Crumble Tarifi: Cevizli Çıtır Kış Tatlısı (50 Dk)
Ayvalı crumble, tarçınlı cevizli ayva harcının üzerine serpilen çıtır hamurla hazırlanan bir kış tatlısı. Hazırlığı 15 dakika sürüyor, fırında 35 dakikada kızarıyor. Hamur açmak yok, şekil vermek yok; zorluğu düşük, sonucu gösterişli. 6 kişilik bir tepsi çıkıyor. Ayvanın hafif ekşiliği şekerle dengelenince ne ağır bir şerbetli tada dönüşüyor ne de yavan kalıyor. Sıcak servis edip yanına bir top dondurma koyduğunuzda kış akşamının en iyi ikilisini kurmuş oluyorsunuz.
- Zorluk Kolay
- Mutfak İngiliz Mutfağı
- Mevsim Kış
- Puan
- 2 adetiri ayva
- 1 su bardağıtoz şeker
- 1 çay bardağıkırık ceviz
- 1 çay kaşığıtoz tarçın
- 3 yemek kaşığıyoğurt
- 2 yemek kaşığıpudra şekeri
- 200g tereyağı (oda sıcaklığında)
- 1 çay bardağısıvı yağ
- 2 su bardağıun
- 1 paketkabartma tozu
👨🍳 Ayvalı Crumble Nasıl Yapılır?
💡 Püf Noktaları ve Pratik İpuçları
🧊 Saklama Koşulları ve Raf Ömrü
Sıcak servis edin; yanına sade dondurma veya krema koyduğunuzda sıcak-soğuk kontrastı tatlıyı bir üst seviyeye taşır. Çay saatinde ılık haliyle, akşam yemeği sonrasında dondurmayla ikram edebilirsiniz.
- Crumble, İkinci Dünya Savaşı yıllarında İngiltere'de un, yağ ve şekerin karneyle verildiği dönemde klasik turta hamuruna malzeme yetmediği için ortaya çıktı.
- Ayva, pektin bakımından en zengin meyvelerden biridir; bu yüzden pişen harç soğurken kendiliğinden hafifçe jelleşir.
- Ayva piştikçe pembeleşir: hücrelerdeki tanenler ısıyla renk veren bileşiklere dönüşür.
- Türk usulü crumble çoğu zaman yulafsız, yoğurtlu kurabiye hamuruyla yapılır; İngiliz usulünde soğuk tereyağıyla ufalanan yulaflı kırıntı kullanılır.
Bu tarifi ilk denediğimde ayvaları küp doğramıştım; harç sulandı, hamur dibe çöktü. İkinci denemede rendeledim: su daha hızlı çekti, doku tepsiye eşit yayıldı. O günden beri rendeden şaşmıyorum. Bir de hamura pudra şekeri yerine toz şeker koyup denedim, kırıntı dokusu kabalaştı. Pudra şekeri hamuru ağızda dağılan kurabiye kıvamına getiriyor; o fark gerçekten hissediliyor.
Halil Şımır'nın NotuCrumble, İngiliz mutfağının görece genç tatlılarından. 1940'larda, savaş döneminde turta hamuru için gereken malzeme bulunamayınca un, yağ ve şeker ufalanıp meyvenin üzerine serpilmeye başlandı; tarif oradan yayıldı. Elmalısı klasik kabul edilir ama armut, vişne ve ayva gibi ekşi meyvelerle de çok iyi sonuç verir. Türkiye'de ayvanın bol olduğu kış aylarında ayvalı versiyonu öne çıktı. Ayvanın kendisi ise Anadolu'nun en eski meyvelerinden; Osmanlı saray mutfağında tatlısı ve reçeli yüzyıllardır yapılıyor.
❓ Sık Sorulan Sorular
Ayva yerine elma veya armutla yapabilir miyim?
Evet, aynı ölçülerle elma veya armut da kullanılır. Elma daha hızlı piştiği için tavada pişirme süresini 4-5 dakikaya düşürün.
Hamura yulaf ekleyebilir miyim?
Ekleyebilirsiniz. Klasik İngiliz crumble hamurunda yulaf standarttır; 2 su bardağı unun yarım bardağını yulaf ezmesiyle değiştirirseniz daha kıtır bir doku alırsınız.
Ayvalar neden pembeleşmedi?
Pembe renk uzun ve yavaş pişirmede ortaya çıkar. Kısık ateşte süreyi biraz uzatırsanız renk koyulaşır; tatta fark yaratmaz.
Crumble'ın üstü neden çıtır olmadı?
Genellikle harç yeterince soğumadan hamur serpildiğinde veya fırın süresi kısa tutulduğunda olur. Üzeri altın rengini alana kadar pişirin.
Önceden hazırlayıp sonra pişirebilir miyim?
Harcı ve hamuru ayrı kaplarda 1 gün önceden hazırlayıp buzdolabında bekletebilirsiniz. Pişirmeden hemen önce birleştirin.
Şeker miktarını azaltabilir miyim?
Ayvanız olgun ve tatlıysa şekeri yarım bardağa kadar düşürebilirsiniz. Ekşi seven için de bu oran dengelidir.
