Malzemeler
5 malzemeGereken ekipman
Nasıl yapılır
6 adımBademleri Hazırla! Çiğ bademleri kaynar suda 10-15 dakika beklet, ardından soğuk suya alıp kabuklarını soy ve kağıt havluyla iyice kurula. (Hazır badem unu kullanıyorsan bu adımı atla.)
Bademleri Çek! Kuruyan bademleri mutfak robotunda pudramsı ince bir toz olana kadar çek; robotu ara ara dinlendir ki ısınıp yağ salmasın.
Şerbeti Kaynat! 100 g pudra şekeri 4 yemek kaşığı su ile küçük bir tencerede karıştırıp kaynat; şeker eriyince 3 damla limon suyunu (ve istersen 1 tatlı kaşığı gül suyunu) ekleyip 1-2 dakika daha kaynat.
Bademle Birleştir! Çekilmiş bademi kısık ateşteki şerbete azar azar ekleyip tahta kaşıkla sürekli karıştırarak pürüzsüz bir hamur elde et.
Kıvam Alana Dek Pişir! Karışımı kısık ateşte, tencerenin dibinden toplanıp top haline gelmeye başlayana kadar karıştırarak pişir; ele yapışmayan, şekil verilebilir bir kıvam alınca ocaktan al.
Şekil Ver ve Dinlendir! Ilıyan hamurdan cevizden küçük parçalar koparıp elinle yuvarla veya kalıba bastırarak şekil ver; oda sıcaklığında 1 saat dinlendirip servis et. Afiyet olsun!
Nasıl servis edilir
Badem ezmesi en çok yanında acı bir Türk kahvesiyle sevilir; kahvenin yoğunluğu bademin tatlılığını güzelce dengeler. Küçük toplar halinde şekillendirip üzerlerine birer badem içi ya da Antep fıstığı bastırarak şık bir sunum yapabilirsiniz. Dilerseniz pudra şekerine bulayıp ya da erimiş çikolataya batırarak da ikram edebilir; bayram ve özel gün sofralarında zarif tabaklarda servis edebilirsiniz.
Püf noktaları
Kıvamın sırrı bademi azar azar eklemektir: Çekilmiş bademi şerbete bir anda dökme, kaşık kaşık ilave edip her seferinde karıştır. Karışım tencerenin dibinden top gibi toplanıp ele yapışmamaya başladığında kıvam tamamdır; fazla pişirirsen sertleşir, az pişirirsen dağılır.
Şerbeti fazla koyulaştırma; şeker eriyip 1-2 dakika kaynadıktan sonra ateşten al. Birkaç damla limon suyu şekerin kristalleşmesini (şekerlenmeyi) önler ve tada denge katar. Şerbeti bademle birleştirmeden önce hafifçe ılıt.
Badem ezmesinin kurumaması için hazırladıktan sonra streç filme sıkıca sarıp ağzı kapalı bir kapta sakla. Yüzeyi kurursa üzerine birkaç damla su veya gül suyu serpip yeniden yoğurabilirsin.
Şekil verirken ellerini hafifçe ıslatırsan hamur yapışmaz ve daha pürüzsüz toplar elde edersin. Kalıp kullanacaksan kalıbın içine ince pudra şeker serpmek çıkarmayı kolaylaştırır.
Daha pratik bir sonuç için kabuğu soyulmuş badem yerine hazır badem unu kullanabilirsin; böylece haşlama ve soyma adımlarını atlayıp bademi doğrudan şerbetle birleştirebilirsin.
Yanında ne iyi gider
Aynı sofrada iyi giden tarifler
Besin değerleri
Porsiyon başına, yaklaşıkSaklama ve ısıtma
Merak ettikleriniz
Badem ezmesi neden dağılıyor, tutmuyor?
Genellikle şerbet az ya da fazla olduğunda olur. Şerbeti azar azar ekleyip karışımı top gibi toplanana kadar kısık ateşte pişirirsen tutar. Çok sulu kaldıysa biraz daha çekilmiş badem, çok kuruysa birkaç damla ılık şerbet ekle.
Badem yerine badem unu kullanabilir miyim?
Evet, kabuğu soyulmuş bademi öğütmek yerine hazır badem unu kullanabilirsin. Bu durumda haşlama ve kabuk soyma adımlarını atlar, doğrudan ılık şerbetle yoğurursun. Ununun taze olması tadı doğrudan etkiler.
Badem ezmesi kaç kalori?
Bir adet (~20 g) badem ezmesi yaklaşık 90 kaloridir; badem, yağ oranını yükselttiği için besleyici ama yoğun bir tatlıdır. Şekeri bir miktar azaltarak kaloriyi düşürebilirsin.
Gül suyu şart mı?
Hayır, gül suyu tamamen isteğe bağlıdır; geleneksel bir aroma katar ama koymadan da lezzetli olur. Dilersen yerine bir miktar limon veya portakal kabuğu rendesi ya da vanilya kullanabilirsin.
Badem ezmesi nasıl saklanır, kaç gün dayanır?
Streç filme sıkıca sarıp ağzı kapalı bir kapta oda sıcaklığında 3-4 gün, buzdolabında ise 2 haftaya kadar taze kalır. Servisten önce oda sıcaklığına getirmen dokusunu yeniden yumuşatır.
Badem ezmesi dondurulabilir mi?
Evet. Kilitli poşete ya da hava almayan bir kaba koyarak 2-3 aya kadar dondurabilirsin. Kullanmadan önce bir gece buzdolabında yavaşça çözüp oda sıcaklığında yumuşatman en iyi sonucu verir.
Badem ezmesi neden sertleşti, nasıl yumuşatılır?
En sık nedeni fazla pişirmek ya da açıkta bırakıp kurutmaktır. Üzerine birkaç damla ılık su veya şerbet serpip yeniden yoğurarak yumuşatabilir, ardından streç filme sararak kurumasını önleyebilirsin.
Badem ezmesinin yanında ne gider, nasıl servis edilir?
Türk kahvesi ya da çayın yanında sade olarak çok yakışır. Ayrıca pasta ve kekleri süslemede, çikolataya bulayıp şekerleme yapmada ya da hurma ile kayısının içine doldurarak da kullanabilirsin.
Badem ezmesi ile marzipan aynı şey mi?
Neredeyse aynı ailedendir; ikisi de öğütülmüş badem ve şekerden yapılır. Marzipan genelde daha ince dokulu ve şekerce biraz daha yoğun olup pasta kaplama ve şekil vermede kullanılır; badem ezmesi ise bunun geleneksel mutfağımızdaki karşılığıdır.
Bu tarifin hikâyesi
Bademi şekerle birleştirip ezme haline getirme geleneği çok eskiye, Orta Doğu ve Akdeniz mutfaklarına dayanır; Avrupa'da 'marzipan' adıyla tanınan lezzetin de akrabası sayılır. Türk mutfağında badem ezmesi denince akla ilk gelen yer, bu tatlıyı adeta bir şehir kimliğine dönüştüren Edirne'dir; Edirne badem ezmesi coğrafi işaretiyle tescillenmiş, ünü ülke sınırlarını aşmış bir değerdir. Osmanlı saray mutfağında da bademden yapılan tatlılar ve macunlar önemli bir yer tutardı. Geleneksel olarak bademin taze taze öğütülmesi ve şerbetin kıvamının elde ustaca ayarlanması, ezmenin o kadifemsi dokusunu belirleyen en önemli ayrıntılardır.
- Başka Adı: Avrupa'da marzipan olarak bilinir
- Meşhur Şehir: Edirne, badem ezmesiyle ünlüdür (coğrafi işaretli)
- Doku Sırrı: Şerbetin kıvamı ve bademin ince öğütülmesi
- Beslenme: Doğal olarak glutensiz ve vegan
Besin değerleri porsiyon başına yaklaşık değerlerdir; kullandığınız malzemenin markasına ve ölçüsüne göre değişir, tıbbi ya da diyet tavsiyesi yerine geçmez. Alerjisi olanlar malzeme listesini ve ürün etiketlerini kendileri kontrol etmelidir. Fırın, ocak ve tencere farkları pişirme süresini değiştirir: süreleri başlangıç noktası olarak alın, gözle ve dokunarak kontrol edin. Çiğ yumurta, az pişmiş et ve pastörize edilmemiş süt içeren tarifleri hamileler, küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklığı düşük olanlar için önermiyoruz. Keskin bıçak, kızgın yağ ve sıcak kapla çalışırken sorumluluk mutfaktaki kişiye aittir.
Tarifi denediniz mi? Aklınıza takılanı sorun
Malzeme değişimi, pişirme süresi, kıvam… Takıldığınız yeri yazın, Gezginbirchef mutfağından yanıtlayalım.
Sorular ve yanıtlar herkese açık: sizin sorunuz, aynı yerde takılan bir başkasının da işine yarıyor.