Siyez Unu Ekmeği Tarifi
Siyez unu ekmeği, buğdayın atası sayılan kadim siyez (einkorn) ununu maya, zeytinyağı ve ılık suyla yoğurup mayaladıktan sonra fırında pişirdiğim, fındıksı kokulu ve kabuğu çıtır bir ev ekmeğidir. Yıllardır siyezle ekmek yapıyorum; öğrendiğim en önemli şey, siyezin glüteninin modern buğdaya göre zayıf ve narin olması, ununun da suyu geç çekmesi. Bu yüzden suyu azar azar katıp hamuru nazikçe yoğurmak ve mayasını tam aldırmak başarının anahtarı. Zeytinyağını hamura yumuşaklık ve tazelik kattığı için ekliyorum. Bu siyez unlu ekmek tarifinde malzeme listesi kısa: siyez unu, instant maya, ılık su, zeytinyağı, az şeker ve tuz. İçi hafif krem sarısı, lif ve mineral açısından zengin; katkısız, doyurucu bir ekmek isteyen herkes için birebir.
- Zorluk Kolay
- Mutfak Türk Mutfağı
- Mevsim Her Mevsim
- Puan
- 500 gramsiyez unu
- 4 yemek kaşığızeytinyağı
- 1,5-2 su bardağı(300-400 ml) ılık su
- 1 çay kaşığıtoz şeker
- 1 paket(10 g) instant maya
- 1 tatlı kaşığıtuz
👨🍳 Siyez Unu Ekmeği Nasıl Yapılır?
💡 Püf Noktaları ve Pratik İpuçları
🧊 Saklama Koşulları ve Raf Ömrü
Siyez ekmeğini ılık ya da oda sıcaklığında servis edin. Yanında peynir, zeytinyağı ya da çorbayla; kahvaltıda çok iyi gider.
🍽️ Siyez Unu Ekmeği ile Ne İyi Gider?
- Protein: 100 gramda 8,1 g bulunur.
- Lif: 100 gramda 3,4 g bulunur.
- Demir: 100 gramda 1,3 mg bulunur.
- Kalsiyum: 100 gramda 18 mg bulunur.
Siyez ekmeğinde işin sırrı maya ve hamurun kıvamı. Mayayı ılık su ve şekerle aktive ediyorum; köpürünce hazır. Siyez unu suyu geç çektiği için suyu azar azar katıp yumuşak, hafif nemli bir hamur elde edene kadar nazikçe yoğuruyorum; siyezin glüteni narin olduğu için fazla çalıştırmıyorum. Üzerini örtüp ılık ortamda iki katına çıkana kadar mayalandırıyorum; siyez çabuk kabarıp çabuk söndüğü için saate değil hamura bakıyorum. Şekil verip tepsiye alıyor, 15-20 dakika dinlendiriyorum. 200 derecede, kabuğu altın rengi ve çıtır olana kadar fırınlıyorum. Sıcakken kesmeyip tel ızgarada soğutuyorum.
Halil Şımır'nın NotuSiyez (einkorn), insanlık tarihinin bilinen en eski kültür buğdaylarından biridir; özellikle Kastamonu yöresinde geleneksel olarak yetiştirilir. Siyez unu ekmeği, bu atalık buğdayın ununun mayalanıp fırınlanmasıyla yapılan, fındıksı aromalı besleyici bir ekmektir. Lif, protein ve mineral açısından zengin yapısıyla; sağlıklı beslenmeyi önemseyenlerin tercih ettiği geleneksel bir lezzettir.
❓ Sık Sorulan Sorular
Hamur çok yapışkan, un ekleyeyim mi?
Eklemeyin. Siyez unu suyu buğday ununa göre geç çektiği için hamur ilk dakikalarda yapışkan gelir, birkaç dakika yoğurunca toparlanır. Un eklerseniz ekmek kuru ve ufalanan bir yapı alır.
Ekmek neden yeterince kabarmadı?
İlk adımda maya karışımı 5-10 dakikada köpürmediyse maya ölmüştür, yenisiyle baştan başlayın. Ayrıca siyezin glüteni narin olduğu için bu ekmek beyaz un ekmeği kadar yükselmez, daha yoğun bir iç yapısı olur.
Hamuru neden fazla yoğurmamak gerekiyor?
Siyezin glüten ağı zayıf ve kırılgandır; uzun yoğurma bu ağı koparır, hamur akıcılaşır ve mayalanırken şeklini tutamaz. Hamur pürüzsüzleştiği anda durun.
Mayalanmayı 1 saatten uzun tutsam daha iyi olmaz mı?
Olmaz. Siyez hamuru çabuk kabarır, çabuk söner; hacmi iki katına çıktığında beklemeden şekillendirin. Süreye değil hamurun hacmine bakın, aşırı mayalanan hamur fırında çöker.
Üstüne çizik atmak şart mı?
Şart. Pişerken genleşen buhar bir çıkış noktası bulamazsa kabuğu rastgele bir yerden yırtar. Fırına vermeden hemen önce keskin bıçakla yaklaşık 1 cm derinliğinde çizin.
Ekmeğin piştiğini nasıl anlarım, sıcakken kesebilir miyim?
Ekmeğin altına parmakla vurduğunuzda tok, boş bir ses gelmeli; 200 derecede 35-40 dakika bu sonucu verir. Kesmeden önce tel ızgarada en az 30-40 dakika soğutun; sıcakken kesilen siyez ekmeğinin iç yapısı oturmadığı için hamurumsu görünür.
