Malzemeler
16 malzemeGereken ekipman
Nasıl yapılır
10 adımPatatesleri Haşlayın! Patatesleri soyup büyük parçalara bölün ve tuzlu suda, çatal kolayca batana kadar 15-20 dakika haşlayın. Süzüp ılınmaya bırakın; fazla su böreği hamur bırakır, o yüzden iyice süzülsün.
Soğanı Kavurun! Soğanı minik minik doğrayın. Tavaya sıvı yağı alıp soğanı kısık-orta ateşte, cam gibi şeffaflaşıp hafif pembeleşene kadar 5-6 dakika kavurun. İsterseniz bu aşamada 1 yemek kaşığı tereyağı ekleyin; harcın kokusu bambaşka olur.
Harcı Hazırlayın! Haşlanmış patatesleri kavrulan soğanın üzerine ekleyip çatal veya patates ezici ile ezin. Tuz, pul biber, karabiber ve isterseniz toz kırmızı biberi ekleyip 2-3 dakika daha karıştırarak ateşte tutun. Ocaktan alıp maydanozu ekleyin ve harcı mutlaka iyice soğutun.
Sosu Çırpın! Derin bir kâseye yumurtayı kırın; sütü, sıvı yağı ve isterseniz yarım çay bardağı suyu ekleyip çırpın. Bu sos hem yufkaları ıslatıp yumuşatacak hem de üste sürülünce çıtır bir kabuk verecek.
Yufkayı Hazırlayın! Yuvarlak yufkayı üçgen dilimlere (pizza gibi) ya da geniş şeritlere bölün. Her parçanın üzerine kaşık veya fırça ile sostan gezdirin; kuru nokta kalmasın ki katmanlar birbirine tutunsun.
Harcı Yerleştirin! Yufkanın geniş kenarına bir sıra halinde patates harcından koyun. Harcı cömert koyun ama kenarlara taşırmayın; taşan harç pişerken dışarı akar.
Şekil Verin! Yufkanın yanlarını hafifçe içe katlayıp sıkıca rulo yapın. İster kol böreği gibi uzun bırakıp tepsiye spiral (gül) dizin, ister üçgen katlayıp muska yapın, isterseniz tepsiye kat kat serip tepsi böreği hazırlayın.
Tepsiye Dizin! Yağlı kâğıt serili tepsiye ruloları aralıklı dizin. Üzerlerine kalan sostan bolca sürün; en üste isterseniz 1 yumurta sarısı sürmek rengi koyulaştırır. Susam ve çörek otunu serpin.
Fırınlayın! Önceden 190°C'ye (fanlı 180°C) ısıtılmış fırında, üzeri altın sarısı olup çıtırlaşana kadar 30-35 dakika pişirin. Altının da kızardığından emin olun.
Dinlendirip Servis Edin! Fırından alınca 5 dakika dinlendirin; böylece iç harç oturur ve dilimlerken dağılmaz. Ilıkken servis edin, en lezzetli hâli budur.
Nasıl servis edilir
Patatesli böreği ılıkken, yanında demli bir bardak çayla servis etmek en klasik ikilidir. Üzerine taze maydanoz serpip yanında beyaz peynir, zeytin ve domates dilimleriyle sunarsanız tam bir kahvaltı tabağı olur. Baharatlı harcı dengelemek için yanına bir bardak ayran ya da soğuk cacık da çok yakışır.
Püf noktaları
Patatesleri haşladıktan sonra iyice süzün, hatta bir kâğıt havluyla fazla nemini alın; ıslak harç, böreğin iç kısmının hamur kalmasına yol açar.
Harcı fırına vermeden önce mutlaka soğutun; sıcak harç yufkayı anında ıslatıp yumuşatır ve rulo sararken yırtar.
Yufkanın kurumaması için üzerini nemli bir bezle örtün; kurumuş yufka kırılır ve rulo yaparken çatlar.
Sosa yarım çay bardağı su eklemek üst kabuğu daha da çıtır yapar; sadece süt ve yağ kullanırsanız daha yumuşak bir kabuk elde edersiniz.
Çıtırlığın asıl sırrı fırın sıcaklığıdır: Böreği önceden iyice ısınmış fırına verin ve pişerken fırın kapağını sık sık açmayın.
Ruloları tepsiye çok sık dizmeyin; aralarında boşluk kalsın ki yanları da kızarıp çıtırlaşabilsin.
Bayat börek çıtırlığını kaybederse 180°C fırında 5 dakika ısıtın; mikrodalgadan uzak durun, çünkü hamuru sünger gibi yapar.
Yanında ne iyi gider
Aynı sofrada iyi giden tarifler
Besin değerleri
Porsiyon başına, yaklaşıkSaklama ve ısıtma
Merak ettikleriniz
Patatesli börek neden hamur kalıyor?
En sık sebep, harcın fazla nemli olması ve fırının yeterince ısınmamasıdır. Patatesleri iyice süzün, harcı soğutun ve böreği önceden 190°C'ye ısıtılmış fırında pişirin; alt rafta birkaç dakika daha tutmak alt kısmın kızarmasını sağlar.
Patatesli böreği haşlamadan, çiğ patatesle yapabilir miyim?
Evet, patatesi rendeleyip suyunu iyice sıktıktan sonra çiğ olarak da kullanabilirsiniz; bu yöntemde börek fırında biraz daha uzun pişer. Yine de haşlayıp ezmek, daha yumuşak ve baharatın iyice karıştığı bir harç verir.
Hazır yufka yerine ne kullanabilirim?
Baklavalık ince yufkayla daha çıtır, kol böreği yufkasıyla daha dolgun bir sonuç alırsınız. Milföy hamuruyla da yapabilirsiniz ama o zaman tat, klasik börekten biraz uzaklaşır.
Böreği fırın yerine kızartabilir miyim?
Muska ya da sigara böreği şeklinde sarıp bol kızgın yağda kızartabilirsiniz; bu haliyle dışı daha da çıtır olur. Fırın yöntemi ise daha az yağlı ve daha hafif kalır.
Patatesli böreği önceden hazırlayıp sonra mı pişireyim?
Ruloları sarıp tepsiye dizdikten sonra buzdolabında 1 gün, derin dondurucuda 2-3 ay bekletebilirsiniz. Dondurulmuş böreği çözdürmeden, sadece birkaç dakika fazla sürede doğrudan fırınlayın.
Üzerine ne sürersem daha güzel kızarır?
Süt, yumurta ve sıvı yağdan oluşan sos en dengeli sonucu verir. Rengin koyulaşmasını isterseniz en üste ayrı bir yumurta sarısı sürün; çıtırlık için sosa biraz su ekleyin.
Harca başka ne ekleyebilirim?
Rendelenmiş kaşar veya lor peyniri, kavrulmuş kıyma ya da bol maydanoz harca çok yakışır. Baharatı seviyorsanız bir tutam kimyon ya da nane de patatesle güzel gider.
Patatesli börek kaç kişilik olur, bu tariften ne kadar çıkar?
3 yufkayla hazırlanan bu tarif yaklaşık 16 dilimlik bir tepsi verir ve rahatça 6-8 kişiye yeter. Daha kalabalık bir sofra için tüm malzemeleri aynı oranda ikiye katlamanız yeterli.
Patatesli börek kaç kalori?
Bir porsiyonu (yaklaşık iki dilim) ortalama 360 kaloridir; bu değer kullandığınız yağ ve yufka miktarına göre değişir. Fırında pişen bu börek, kızartma yöntemine göre belirgin şekilde daha hafif kalır.
Patatesli börek buzdolabında nasıl saklanır?
600 gram patatesten gelen nem yufkaya geçtiği için börek bekledikçe alt tabakadan yumuşar; tamamen soğutup kapalı bir kapta buzdolabına kaldırın. Isıtırken çıtırlığını geri kazanması için fırını ya da tost makinesini tercih edin, mikrodalga hamuru sünger gibi yapar.
Patatesli böreğin yanında ne gider?
Sıcak demli çay en klasik eşlikçisidir. Beyaz peynir, zeytin ve domates-salatalıkla tam bir kahvaltı tabağı olur; baharatlı harcı dengelemek için bir bardak ayran ya da soğuk cacık da çok yakışır.
Patatesli börek harcı neden kuru ve tatsız oldu?
Genelde üç yerde kaçar. Birincisi soğan: kısık-orta ateşte 5-6 dakika, cam gibi şeffaflaşıp hafif pembeleşene kadar kavrulmazsa harç sadece patates gibi kokar. İkincisi yağ: 3 yemek kaşığı sıvı yağın yanına 1 yemek kaşığı tereyağı eklemek harcın ağızda dağılmasını sağlar, tereyağını atlarsanız harç toparlanmaz. Üçüncüsü tuz: patatesi tuzlu suda haşlayın, tuzun tamamını en sonda eklerseniz yüzeyde kalır. Baharatları ekledikten sonra harcı 2-3 dakika tavada tutmak da aromayı açar.
Harcı önceden hazırlayıp bekletebilir miyim?
Evet, harcın soğuması zaten gerekli bir adım. Kapalı bir kapta buzdolabında 1-2 gün bekletebilirsiniz. Soğuktan çıkan harç sertleşmiş olur; sarmadan önce çatalla birkaç kez karıştırıp gevşetin. Sıcak harcı yufkaya sararsanız çıkan buhar yufkayı içeriden ıslatır ve börek hamur kalır.
Harç için hangi patates daha uygun?
Nişastası yüksek, unlu tipteki patatesler haşlanınca kolayca dağılır ve çatalla ezildiğinde pürüzsüz bir harç verir. Salatalarda kullanılan mumsu, sulu patatesler ezilmeye direnir; harçta parça parça kalır. Hangisini kullanırsanız kullanın, 15-20 dakika haşladıktan sonra süzgeçte bekletip buharını iyice attırın, çünkü harçta kalan nem doğrudan yufkaya geçer.
Bu tarifin hikâyesi
Börek, hamuru ince açma geleneğiyle Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan köklü bir mutfak mirasıdır; yufkanın kat kat açılıp çeşitli iç harçlarla buluşması Türk mutfağının en sevilen pratiklerindendir. Patates ise Anadolu'ya nispeten geç, Osmanlı'nın son dönemlerinde yaygınlaşmış bir sebzedir. Ucuz, doyurucu ve her mevsim bulunabilen patatesin böreğe girmesi, özellikle kalabalık sofralar için pratik ve ekonomik bir çözüm olmuştur. Bugün patatesli börek, Ege'den Karadeniz'e kadar her bölgenin kendi baharatı ve şekliyle harmanladığı, kahvaltı sofralarının ve çay saatlerinin vazgeçilmezidir. Kol böreği, tepsi böreği ya da muska; her evin kendine göre bir yorumu vardır.
- Menşei: Türk mutfağı (yufka böreği geleneği)
- Bölge: Anadolu geneli, özellikle İç Anadolu ve Ege
- İsim kökeni: "Börek" sözcüğünün kökeni Orta Asya Türkçesine dayanır.
- Popülerlik: Türkiye'de en çok aranan börek çeşitlerinden biridir (aylık ~33 bin arama).
- Alternatif isimler: Patates böreği, patatesli çıtır börek, patatesli kol böreği
Besin değerleri porsiyon başına yaklaşık değerlerdir; kullandığınız malzemenin markasına ve ölçüsüne göre değişir, tıbbi ya da diyet tavsiyesi yerine geçmez. Alerjisi olanlar malzeme listesini ve ürün etiketlerini kendileri kontrol etmelidir. Fırın, ocak ve tencere farkları pişirme süresini değiştirir: süreleri başlangıç noktası olarak alın, gözle ve dokunarak kontrol edin. Çiğ yumurta, az pişmiş et ve pastörize edilmemiş süt içeren tarifleri hamileler, küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklığı düşük olanlar için önermiyoruz. Keskin bıçak, kızgın yağ ve sıcak kapla çalışırken sorumluluk mutfaktaki kişiye aittir.
Tarifi denediniz mi? Aklınıza takılanı sorun
Malzeme değişimi, pişirme süresi, kıvam… Takıldığınız yeri yazın, Gezginbirchef mutfağından yanıtlayalım.
Sorular ve yanıtlar herkese açık: sizin sorunuz, aynı yerde takılan bir başkasının da işine yarıyor.