Fellah Köftesi Tarifi: Pratik Ana Yemek
Fellah köftesinin yapılışı üç adımdan ibaret: köftelik bulgurla irmiği sıcak suda 20-25 dakika şişirmek, harcı elle 5-6 dakika yoğurup fındık büyüklüğünde köfteler yuvarlamak ve bunları kaynar tuzlu suda 10-15 dakika, köfteler suyun yüzüne çıkana kadar haşlamak. Haşlarken dağılmalarının sebebi neredeyse her zaman aynı: harç az yoğrulmuştur ya da köfteler suya topluca atılıp suyun kaynamasını kesmiştir. Antakya (Hatay) kökenli bu etsiz mezede "fellah" Arapça'da çiftçi, köylü demek; köfte de adını yörenin mütevazı mutfağından alıyor. İçinde bulgur, irmik, salça ve baharatlar var, et hiç girmiyor; üzerine sumak, pul biber ve bol maydanoz gidiyor. Köfteleri serçe parmağımın ucuyla bastırıp şekillendiriyorum, sos bu çukurda tutunuyor. Etsiz olduğu için hafif bir meze; 100 gramı ortalama 73 kalori. Aynı ince bulgurla yapılan bir başka etsiz klasik için mercimek köftesine bakabilirsiniz.
- Zorluk Kolay
- Mutfak Türk Mutfağı
- Mevsim Her Mevsim
- Puan
- 2 su bardağıköftelik bulgur
- 2,5 su bardağısıcak su
- 1 çay bardağıirmik
- 1 adetyumurta
- 1 su bardağıun
- 1 yemek kaşığıbiber salçası
- 1 çay kaşığıtuz
- 1 çay kaşığıkimyon
- 1 çay kaşığıkarabiber
- 1,5 çay bardağızeytinyağı
- 1 tatlı kaşığıdomates salçası
- 1 dişsarımsak(ezilmiş)
- 1 tatlı kaşığıbiber salçası
- 1 çay kaşığısumak
- 1 çay kaşığıpul biber
- 2 yemek kaşığıtereyağı
- ½ demetmaydanoz (ince kıyılmış)
👨🍳 Fellah Köftesi Nasıl Yapılır?
💡 Püf Noktaları ve Pratik İpuçları
🧊 Saklama Koşulları ve Raf Ömrü
Fellah Köftesi sıcak servis edildiğinde en güzel lezzetini veriyor. Servis etmeden önce birkaç dakika dinlendirin. Yanında taze salata veya yoğurtla harika uyum sağlar.
🍽️ Fellah Köftesi ile Ne İyi Gider?
- Köftenin ortasındaki çukur süs değil: serçe parmağıyla açılan bu girinti hem köftenin et kalınlığını azaltıp içinin de haşlanmasını sağlar hem de sos harmanlanırken tutunacak bir yüzey verir. Düz yuvarlanan köfteler hem geç pişer hem de sosu üzerinde tutmaz.
Fellah köftesinde harcın iyi yoğrulması her şey; bulgur-irmik karışımını sıcak suyla şişirip elimle uzun uzun yoğuruyorum, iyi yoğrulmayan köfte haşlarken dağılır. Köfteleri küçük tutup serçe parmağı ucuyla bastırarak şekil veriyorum, hem güzel görünür hem eşit pişer. Kaynayan suya az az atıyorum ki suyu soğutmasın. Sosu sıcak köfteyle harmanlayıp üzerine sumak ve bol maydanoz ekliyorum.
Halil Şımır'nın NotuFellah köftesi, Antakya ve çevresinin Arap mutfağı etkisi taşıyan yemeklerinden biridir; adındaki "fellah" Arapça'da çiftçi, köylü anlamına gelir. Et yerine bulgurun kullanılması bu adla doğrudan bağlantılıdır: buğdayın ucuz ve her evde bulunur olduğu bir mutfakta, etsiz bir köfteyi doyurucu hâle getirmenin yolu bulguru şişirip yoğurmaktan geçiyordu. Hatay sofralarında hem meze tabağında hem tek başına ana yemek olarak yer alır; sumak, nar ekşisi ve maydanoz gibi ekşi-ferah dokunuşlar da bölgenin genel damak tadını yansıtır.
❓ Sık Sorulan Sorular
Fellah köftesi nasıl yapılır (kısaca)?
Köftelik ince bulgurla irmiği sıcak suda 20-25 dakika şişirin; yumurta, un, biber salçası ve baharatlarla 5-6 dakika elde yoğurun. Fındık büyüklüğünde köfteler yuvarlayıp serçe parmağınızla bastırın, kaynar tuzlu suda 10-15 dakika haşlayın. Tereyağında kavurduğunuz sarımsaklı salça sosuyla harmanlayıp sumak ve maydanozla sıcak servis edin.
Fellah köftesi neden dağıldı, haşlarken açıldı?
Hamur az yoğrulmuş veya köfteler büyük olabilir. Bulgur hamurunu ele yapışmayana dek iyice yoğurun, köfteleri küçük ve sıkı yapın; suyu fazla kaynatmadan, hafif fokurdayan suda haşlayın.
Etsiz mi, etli mi olur?
Klasik fellah köftesi etsizdir (bulgur köftesi). İsteğe göre sosuna kıyma kavurarak etli de yapabilirsiniz ama geleneksel Antakya usulü etsizdir.
Hangi bulgur kullanılır?
İnce köftelik bulgur şarttır; pilavlık iri bulgur yoğrulmaz ve dağılır. Bulguru sıcak suyla ıslatıp şişirdikten sonra yoğurmak şekil almasını kolaylaştırır.
Fellah köftesi kaç kişilik, neyle servis edilir?
4 kişiliktir. Bu tarifte köfteler sosla harmanlanıp sıcak servis edilir; üzerine sumak, pul biber ve bol maydanoz gider. İsterseniz birkaç damla limon veya nar ekşisi ekleyip ekşiliği artırabilirsiniz, yanına ayran ve yeşil salata yakışır.
Köfteyi haşlamadan, doğrudan sosta pişirebilir miyim?
Pişiremezsiniz. Harçtaki un ve irmik ancak bol suda haşlanınca pişer; sosun içinde köfteler hem dağılır hem de içleri hamurumsu kalır. Haşlama suyunu dökmeyin, yarım bardağını sosu açmak için ayırın.
Köfteleri önceden hazırlayabilir miyim?
Şekil verilmiş çiğ köfteleri üzeri kapalı olarak buzdolabında bir gün bekletebilirsiniz. Haşlayıp sakladıysanız birbirlerine yapışmaması için üzerlerine birkaç damla zeytinyağı gezdirin; sosu servise yakın hazırlayıp sıcak köfteyle harmanlayın, önceden soslanan köfte sosu emip kurur.
Köfteler neden sert veya kuru oldu?
Bulgur yeterince şişmemiştir. 2 su bardağı bulgur ve 1 çay bardağı irmik için 2,5 su bardağı sıcak su gerekir ve karışımın üzeri kapalı olarak 20-25 dakika beklemesi şarttır; suyu az veya ılık verirseniz taneler içten diri kalır.
