Cevizli Erişte Tarifi
Cevizli erişte, kuru erişteyi tereyağında kumral olana kadar kavurup sıcak suda kendi buharında pişiren, toplam 40 dakikada hazırlanan 4 kişilik bir Anadolu yemeğidir; haşlanıp süzülmez, pilav gibi suyunu tencerede çeker. Dağılmasını önleyen tek adım kavurmadır: erişte fındıksı kokusunu verene kadar 4-5 dakika kavrulmazsa suyu içine çeker çekmez lapa olur.
Cevizin yağı ve kuru nane, sade bir tabağı bambaşka bir yere taşıyor. Ceviz ocağı kapattıktan sonra ekleniyor; erken atılıp uzun pişen ceviz acılaşır. Akşam telaşında pratikçe sofraya gelen, yanına yoğurt çok yakışan bir tarif.
- Zorluk Kolay
- Mutfak Türk Mutfağı
- Mevsim Her Mevsim
- Puan
- 2 su bardağıerişte
- 3 su bardağısıcak su
- 1 yemek kaşığıtereyağı
- 1 çay kaşığıtuz
- 1 çay bardağıkırık ceviz
- ½ demetince kıyılmış maydanoz
- 1 çay kaşığıkuru nane
👨🍳 Cevizli Erişte Nasıl Yapılır?
💡 Püf Noktaları ve Pratik İpuçları
🧊 Saklama Koşulları ve Raf Ömrü
Cevizli Erişte sıcak servis edildiğinde en güzel lezzetini veriyor. Servis etmeden önce birkaç dakika dinlendirin. Yanında taze salata veya yoğurtla harika uyum sağlar.
🍽️ Cevizli Erişte ile Ne İyi Gider?
- Adı "iplik" demek: Erişte kelimesi Farsça "rişte" yani iplik, tel sözcüğünden gelir; hamurun ince şeritler hâlinde kesilmesinden dolayı bu adı almıştır.
- Kışlık hazırlık kültürü: Anadolu'da erişte geleneksel olarak yaz sonunda imece usulüyle kesilir, temiz bezler üzerinde güneşte tamamen kurutulup bez torbalarda saklanır. İyi kurumayan erişte kışa çıkmadan küflenir.
- Ceviz kuruyemişlerin omega-3 şampiyonu: Ceviz, alfa-linolenik asit bakımından yaygın kuruyemişler arasında en zengin olanıdır; bu yağ asidi aynı zamanda cevizin çabuk acılaşmasının da sebebidir.
- Cevizi neden en sona ekliyoruz: Cevizin yağı ısıyla oksitlenince acı bir tat bırakır. Ocak kapandıktan sonra eklenen ceviz hem aromasını korur hem çıtırlığını kaybetmez.
- Haşlanmayan makarna: Bu tarifte erişte süzülmez; ölçülü suyu tencerede çekerek pilav gibi pişer. Bu yöntem hem nişastanın suyla birlikte dökülmesini önler hem tereyağının tadını taneye hapseder.
Cevizli eriştede erişteyi tereyağında, rengi kumral olana kadar sabırla kavuruyorum; bu adım atlanırsa erişte hem dağılıyor hem de tadı düz kalıyor. Suyu azar azar ve sıcak ekliyorum, soğuk su kavrulan erişteyi sertleştiriyor. Cevizi de ocaktan almaya yakın katıyorum, çünkü erken eklenen ceviz uzun pişmede acılaşıyor.
Halil Şımır'nın NotuErişte, Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan Türk mutfağının en eski kuru hamur formlarından biridir; kışlık olarak elde açılıp kurutulan erişte, kıt mevsimlerde dayanıklı bir karbonhidrat kaynağı olmuştur. Cevizle buluşması özellikle Karadeniz ve İç Anadolu'da yaygındır; ceviz ağacının bol olduğu yörelerde erişteye hem doyuruculuk hem yağ katar. Sade malzemeyle yapılan bu tarif, imece usulü kurutulan eriştenin ev sofrasındaki en pratik kullanımlarından biridir.
❓ Sık Sorulan Sorular
Cevizli erişte nasıl yapılır?
1 yemek kaşığı tereyağını eritip 2 su bardağı kuru erişteyi orta ateşte 4-5 dakika, kumral olana kadar kavurun. 3 su bardağı sıcak su ve tuzu ekleyin, kapağı kapatıp kısık ateşte 15-20 dakika suyunu çekene kadar pişirin. Ocağı kapatıp 1 çay bardağı kırık ceviz ve kuru naneyi karıştırın, kapalı kapakla 5 dakika dinlendirip maydanozla servis edin. Bu tarifte erişte haşlanıp süzülmez, suyunu tencerede çeker.
Cevizli erişte nasıl pişirilir, haşlanır mı?
Haşlanmaz. Erişte önce tereyağında kavrulur, sonra üzerine sıcak su eklenip kapalı kapakla suyunu çekene kadar pişirilir; pilav mantığıyla çalışır. Haşlayıp süzerseniz kavurmadan gelen fındıksı tat kaybolur ve taneler birbirine yapışır.
Cevizli erişte kaç dakikada hazır olur?
Toplam 40 dakika; 15 dakika hazırlık, 25 dakika pişirme. Pişirmenin 4-5 dakikası kavurma, 15-20 dakikası kısık ateşte suyunu çekme, 5 dakikası da ocaktan sonra dinlendirmedir.
Erişte neden dağıldı, lapa oldu?
İki nedeni var. Ya tereyağında yeterince kavrulmamıştır; erişte kumral renk alıp fındıksı koku verene kadar 4-5 dakika kavrulmalı. Ya da pişerken sık karıştırılmıştır; kapağı kapatın ve kendi buharında, karıştırmadan pişmesini bekleyin.
Erişte neden sert kaldı, suyunu çekmedi?
Kızgın tencereye soğuk su eklenirse kavrulmuş erişte sertleşir; suyun sıcak olması şart. Süre bitiminde hâlâ diriyse yarım su bardağı sıcak su ekleyip kapağı kapalı, en kısık ateşte 5 dakika daha pişirin.
Su ölçüsü ne olmalı?
Bu tarifte oran 2 su bardağı erişteye 3 su bardağı sıcak sudur. Ev erişteniz kalın kesilmişse yarım bardak daha ekleyin; ince kesilmiş erişte 3 bardak fazlasıyla yeter.
Ceviz neden acı geldi?
Ceviz uzun pişince acılaşır, bu yüzden ocağı kapattıktan sonra eklenir. Bayat ceviz de acı verir; açık renkli, yeni kırılmış ceviz kullanın ve kararmış taneleri ayıklayın.
Hazır erişte mi, ev eriştesi mi kullanmalı?
İkisi de olur. Ev eriştesi daha kalın kesildiği için 5 dakika kadar uzun pişebilir, market kuru eriştesi tarifteki sürelerde hazır olur. İkisinde de haşlama adımı yoktur, doğrudan tereyağında kavrulur.
Tereyağlı cevizli erişte ile bu tarif aynı mı?
Aynı. Bu tarifte de yağ olarak yalnızca tereyağı kullanılıyor; erişte tereyağında kavrulduğu için tereyağlı cevizli erişte adıyla da geçer. Tereyağı yerine sıvı yağ kullanırsanız pişme aynıdır ama o karakteristik kokusu çıkmaz.
Peynirli cevizli erişte nasıl yapılır?
Aynı tarife, ocağı kapattıktan sonra cevizle birlikte 1 su bardağı rendelenmiş tulum, lor ya da beyaz peynir ekleyin. Peynir sıcak eriştenin buharıyla yumuşayıp taneleri sarar. Peynir tuzlu olduğu için tarifteki 1 çay kaşığı tuzu yarıya indirin.
Keşli cevizli erişte nedir, nasıl yapılır?
Bolu ve çevresinin yöresel sunumudur. Erişte aynı şekilde pişirilir, servis tabağına alındıktan sonra üzerine rendelenmiş ya da suyla ezilmiş keş serpilir ve kızdırılmış tereyağı gezdirilir. Keş çok tuzlu olduğu için erişteye ayrıca tuz eklenmez.
Cevizli erişte pilavı ile cevizli erişte farklı mı?
Aynı yemeğin iki adı. Erişte pilavı adı, eriştenin haşlanıp süzülmek yerine pilav gibi suyunu tencerede çekmesinden gelir. Bu sayfadaki tarif de o yöntemle yapılıyor.
Cevizli erişte tatlı mı tuzlu mu olur?
Bu tarif tuzludur; tereyağı, ceviz, kuru nane ve maydanozla yapılır. Bazı yörelerde aynı erişte üzerine toz şeker veya pekmez gezdirilerek tatlı olarak da servis edilir.
Yanında ne ikram edilir, cevizli eriştenin yanına ne gider?
Bir kase yoğurt ya da ayran en iyi eşlikçisidir; erişte nişastalı ve tereyağlı olduğu için yoğurdun ekşiliği tabağı dengeler. Turşu ve mevsim salatası da yakışır. Yoğurtlu sevenler eriştenin üzerine doğrudan sarımsaklı yoğurt gezdirebilir.
Cevizli erişte kaç kalori?
Porsiyon başına yaklaşık 244 kcal; 4 porsiyonluk bir tencere çıkar. Kalorinin büyük kısmı eriştenin karbonhidratından ve cevizle tereyağının yağından gelir. Hafifletmek isterseniz tereyağını yarıya indirin, ancak kavurma adımından vazgeçmeyin.
Cevizli erişte nasıl saklanır, ısıtılır mı?
Hava almayan kapta buzdolabında 3-4 gün durur. Isıtırken tavaya alıp üzerine bir yemek kaşığı su serpin ve kısık ateşte karıştırın; mikrodalga eriştenin dokusunu kurutur.
