Pandispanya Tarifi: Hafif ve Kabarık
Pandispanya, pasta ve yaş pasta tabanının temelini oluşturan, çoğunlukla çırpılan yumurtanın havasıyla kabaran hafif bir kek. Sırrı tek bir şeyde: yumurta ile şekeri hacmi belirgin artana kadar çırpmak, sonra unu hava kaçırmadan katlayarak eklemek. Ben kalıbı tezgaha vurup iri kabarcıkları aldıktan sonra fırını ilk 30 dakika hiç açmıyorum; erken açılan fırın pandispanyayı söndürür. Çırpma ve katlama doğru yapılınca pamuk gibi, eşit gözenekli bir taban çıkıyor.
- Zorluk Kolay
- Mutfak Türk Mutfağı
- Mevsim Her Mevsim
- Puan
- 4 adetyumurta beyazı
- 4 adetyumurta sarısı
- 1 tutamtuz
- 1 su bardağıtoz şeker
- ½ çay bardağıılık su
- 1 su bardağıun (elenmiş)
- 1 paketkabartma tozu
👨🍳 Pandispanya Nasıl Yapılır?
💡 Püf Noktaları ve Pratik İpuçları
🧊 Saklama Koşulları ve Raf Ömrü
Pandispanya servis etmeden önce buzdolabında dinlendirilerek soğuk sunulursa en iyi lezzetini verir. Yanında taze meyveler veya çay ile ikram edebilirsiniz.
🍽️ Pandispanya ile Ne İyi Gider?
- Protein: 100 gramda 8,5 g bulunur.
- C Vitamini: 100 gramda 0,6 mg bulunur.
- Lif: 100 gramda 0,8 g bulunur.
- Demir: 100 gramda 1,2 mg bulunur.
Pandispanyada en kritik adım çırpma. Yumurta ile şekeri, karışım açık renk alıp hacmi belirgin artana ve mikser izini birkaç saniye tutana kadar çırpıyorum; kabarma bu havadan geliyor. Unu mutlaka eleyip iki seferde, spatulayla alttan üste katlayarak ekliyorum, asla mikserle değil; hızlı dairesel karıştırma havayı söndürür. Fırını da açmadan, sabit ısıda pişiriyorum.
Halil Şımır'nın NotuPandispanya, yüzyıllardır pasta tabanı olarak kullanılan temel bir hamur işidir. Adı İtalyanca 'pane di Spagna' (İspanya ekmeği) kelimesinden gelir; 18. Yüzyılda İtalyan şeflerin İspanya sarayına götürdüğü bu tarif, kısa sürede Avrupa mutfaklarında yerini almıştır.
❓ Sık Sorulan Sorular
Pandispanya neden basık kaldı, fırında kabarıp sonra söndü?
Bu tarifte kabarmanın büyük kısmı yumurta beyazının köpüğündeki havadan gelir. Köpüğü sarılı karışıma katarken mikser kullanmak ya da dairesel karıştırmak o havayı söndürür; spatulayla alttan üste katlamak bu yüzden şart. İkinci sık sebep fırın kapağını erken açmaktır: ilk 35 dakikada içeri giren soğuk hava, henüz yapısı oturmamış keki ortasından çökertir.
Yumurta beyazı bir türlü sert köpük olmuyor, sebebi ne?
Neredeyse her zaman kabın kuru ve temiz olmamasıdır. Kapta kalan bir damla yağ ya da beyaza karışan minik bir yumurta sarısı parçası, köpüğün yapı kurmasını engeller ve ne kadar çırparsanız çırpın sulu kalır. Kabı ters çevirdiğinizde köpük akmıyorsa doğru kıvamdasınız demektir.
Neden 165 derece, daha yüksek dereceye alıp süreyi kısaltsam olmaz mı?
Olmaz. 165 derecede 45-50 dakika, hamurun içindeki hava kabarcıklarının eşit hızda genişleyip yapının aynı anda oturmasını sağlar. Dereceyi yükseltirseniz üst yüzey erkenden pişip kabuk bağlar, altta yükselmeye devam eden hamur bu kabuğu ortadan çatlatır ve iç kısım çiğ kalır.
Yarım çay bardağı ılık suyu koymasam olur mu?
Koymanızı öneririm. Ilık su, sarıları çırparken toz şekerin çözünmesine yardım eder ve hamurun akışkanlığını artırır; bu da soğuduğunda kuru değil nemli bir dilim demektir. Çıkarırsanız kek daha sıkı ve kuru bir doku alır, özellikle ertesi gün belirgin şekilde kurur.
Ortası ıslak, hamur gibi kaldı. Nerede hata yaptım?
İki ihtimal var. Ya kürdan testi temiz çıkmadan fırından aldınız ya da soğumadan kestiniz. Sıcak pandispanyanın içindeki buhar dışarı çıkmayı sürdürüyordur; kesince o buhar hapsolur ve iç kısım yapışkanlaşır. Kalıpta 10 dakika, sonra tel ızgarada tamamen soğutmak bu yüzden tarifin bir parçası.
Bu ölçüyü yaş pasta tabanı olarak kullanabilir miyim, kaç kat çıkar?
Evet, 24-26 cm kelepçeli kalıpta pişen bu ölçü 8-10 dilimlik bir pastaya yeter ve 2-3 kata bölünebilir. Ancak bölmeden önce kekin tamamen soğumuş olması gerekir; ılıkken uzun bıçakla kesmeye çalışırsanız kat yüzeyleri ufalanır ve şurup çektiğinde dağılır. En temiz kesim, keki birkaç saat dinlendirdikten sonra alınır.
