Malzemeler
6 malzemeGereken ekipman
Nasıl yapılır
5 adımMayayı Uyandırma Vakti!: İlk sihrimizi yapıyoruz! Geniş bir kaseye 1 su bardağı ılık suyu alın. İçine şekeri ve kuru mayayı ekleyip bir çırpıcı yardımıyla karıştırın. Mayanın eridiğinden ve suyla bütünleştiğinden emin olun. Bu karışımı yaklaşık 5-10 dakika kadar bekleterek mayanın aktifleşmesini, yani üzerinde köpükler oluşmasını izleyin. İşte bu, hamurunuzun kabaracağının ilk müjdecisi!
Hamuru Sevgiyle Yoğurma: Derin bir yoğurma kabına unu eleyerek alın. Unun ortasını parmaklarınızla açarak bir havuz oluşturun. Tuzu unun kenarlarına serpiştirin, böylece maya ile doğrudan temas edip etkisini azaltmasını önlemiş olursunuz. Hazırladığınız mayalı suyu, unun ortasındaki havuza dökün. Önce bir spatula veya kaşıkla, ardından elinizle kenarlardan un alarak yavaşça yoğurmaya başlayın. Yumuşak, hafif ele yapışan, pürüzsüz bir hamur elde edene kadar yoğurun. Bu aşama yaklaşık 5-10 dakika sürebilir, ne kadar iyi yoğurursanız o kadar güzel bir sonuç alırsınız.
Mayalanma Sabrı (Lezzetin Sırrı): Yoğurduğunuz hamurun üzerini streç filmle veya temiz bir bezle hava almayacak şekilde kapatın. Şimdi en önemli kısım geliyor: sabır! Hamurunuzu oda sıcaklığında, ılık bir yerde yaklaşık 2 saat kadar mayalanmaya bırakın. Hamurun hacminin iki katına çıktığını gördüğünüzde, doğru yolda olduğunuzu anlayacaksınız. Bu bekleme süresi, pişilerinize o meşhur boş ve puf puf yapısını kazandıracak.
Şekil Verme ve Hazırlık: Mayalanan hamurunuzun o kabarıklığını gördünüz mü? Harika! Şimdi tezgâhınızı ve ellerinizi hafifçe yağlayın. Bu, hamurun yapışmasını engelleyerek işinizi kolaylaştıracak. Hamurdan ceviz büyüklüğünde parçalar koparın. Her bir parçayı elinizde yuvarlayıp hafifçe bastırarak veya merdane ile çok inceltmeden açın. Ortasına parmağınızla bir delik açmak, geleneksel pişi görünümünü yakalamanızı sağlar.
Altın Rengi Final (Kızartma Sanatı): Geniş ve derin bir tavaya sıvı yağı alın ve iyice kızdırın. Yağın yeterince kızıp kızmadığını anlamak için küçük bir hamur parçası atabilirsiniz; eğer hamur cızırdayarak hemen yüzeye çıkıyorsa yağınız hazır demektir. Hazırladığınız pişileri kızgın yağa dikkatlice bırakın. Bir yüzü altın sarısı rengini alınca maşa yardımıyla çevirip diğer yüzünü de aynı şekilde kızartın. Bu işlem çok hızlı olacaktır, gözünüzü tavadan ayırmayın! Kızaran pişileri bir kevgir yardımıyla alıp fazla yağını süzmesi için havlu kağıt serilmiş bir tabağa çıkarın. Sıcak sıcak servis yapın ve o ilk lokmanın keyfini çıkarın!
Nasıl servis edilir
Pişiyi kızgın yağdan çıkar çıkmaz, sıcak servis edin. Yanında beyaz peynir, zeytin, reçel, bal ya da pekmezle kahvaltıda çok iyi gider. Sıcakken yenince çıtırlığı en güzel halinde olur.
Püf noktaları
Mayayı şekerli ılık suda köpürene kadar uyandırın; köpürmezse maya ölüdür.
Tuzu mayadan uzağa, unun kenarına koyun; doğrudan temas mayayı yavaşlatır.
Hamuru hacmi iki katına çıkana kadar (yaklaşık 2 saat) mayalandırın.
Yağı iyice kızdırın; ılık yağ pişiyi yağ çektirir, puflanmaz.
Ortasına parmakla delik açmak geleneksel pişi görünümü verir.
Yanında ne iyi gider
Aynı sofrada iyi giden tarifler
Besin değerleri
Porsiyon başına, yaklaşıkSaklama ve ısıtma
Merak ettikleriniz
Tuz neden unun ortasına değil de kenarlarına serpiliyor?
Tuz mayayla doğrudan temas ettiğinde maya hücrelerini yavaşlatır, hatta öldürür. Bu yüzden unun ortasına havuz açıp mayalı suyu oraya döküyor, tuzu ise unun kenarlarına serpiyorsunuz. Yoğurma sırasında zaten hamura eşit dağılır ama mayaya çarpma anı yaşanmaz.
Mayam köpürmedi, ne yaptım yanlış?
1 su bardağı suyun ılık olması şart; kaynar su mayayı öldürür, soğuk su ise uyandırmaz. 1 tatlı kaşığı şekerle karıştırıp 5-10 dakika beklediğinizde yüzeyde köpük görmeniz gerekir. Köpük yoksa maya ölmüştür ve o karışımla devam ederseniz hamur hiç kabarmaz.
Pişilerim neden puf puf olmadı, içi boş çıkmadı?
En sık sebep mayalanmayı kısa kesmektir. Hamurun ılık bir yerde yaklaşık 2 saat bekleyip hacminin iki katına çıkması gerekir; içerideki gaz kabarcıkları kızgın yağda genleşerek o boşluğu oluşturur. İkinci sebep hamuru merdaneyle fazla inceltmektir, ince açılan hamurda şişecek yer kalmaz.
Yağın yeterince kızdığını nasıl anlarım?
Küçük bir hamur parçası atın. Cızırdayarak hemen yüzeye çıkıyorsa yağ hazırdır. Dibe çöküp yavaşça yükseliyorsa yağ soğuktur ve pişi yağ çeker; hamur anında koyu renk alıyorsa yağ fazla kızmıştır, içi çiğ kalır.
Ortasına delik açmak zorunlu mu?
Zorunlu değil ama işe yarıyor. Parmakla açılan delik hem geleneksel pişi görünümünü verir hem de ortanın kenarlarla aynı hızda pişmesini sağlar. Deliksiz bıraktığınızda kalın orta kısım geç pişer.
Hamur elime yapışıyor, un ekleyeyim mi?
Eklemeyin. Bu hamurun yumuşak ve hafif yapışkan olması gerekir, fazla un pişiyi sertleştirir. Şekil verirken tezgâhı ve ellerinizi unla değil hafifçe yağla yağlayın; hamur yapışmaz, yumuşaklığı da bozulmaz. 250 gram unla hazırlanan bu ölçü 4-6 kişiliktir.
Bu tarifin hikâyesi
Pişi, mayalı hamurun yağda kızartılmasıyla yapılan, Türk mutfağının en eski ve sevilen hamur işlerinden biridir; özellikle kahvaltı ve ikindi sofralarının vazgeçilmezidir. Anadolu'nun pek çok yöresinde benzer versiyonlarına rastlanır. İçinin boş, dışının çıtır olmasıyla bilinen pişi; peynir, reçel, bal ya da pekmezle servis edilen, mütevazı ama doyurucu bir lezzettir.
- Protein: 100 gramda 4,5 g bulunur.
- Lif: 100 gramda 1 g bulunur.
Besin değerleri porsiyon başına yaklaşık değerlerdir; kullandığınız malzemenin markasına ve ölçüsüne göre değişir, tıbbi ya da diyet tavsiyesi yerine geçmez. Alerjisi olanlar malzeme listesini ve ürün etiketlerini kendileri kontrol etmelidir. Fırın, ocak ve tencere farkları pişirme süresini değiştirir: süreleri başlangıç noktası olarak alın, gözle ve dokunarak kontrol edin. Çiğ yumurta, az pişmiş et ve pastörize edilmemiş süt içeren tarifleri hamileler, küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklığı düşük olanlar için önermiyoruz. Keskin bıçak, kızgın yağ ve sıcak kapla çalışırken sorumluluk mutfaktaki kişiye aittir.
Tarifi denediniz mi? Aklınıza takılanı sorun
Malzeme değişimi, pişirme süresi, kıvam… Takıldığınız yeri yazın, Gezginbirchef mutfağından yanıtlayalım.
Sorular ve yanıtlar herkese açık: sizin sorunuz, aynı yerde takılan bir başkasının da işine yarıyor.