Domates Sosu Tarifi
Domates sosu, olgun domateslerin şoklanıp kabuğu soyulduktan sonra soğan, sarımsak ve salçayla pişirilip pürüzsüz bir kıvama getirildiği, makarnadan pizzaya, köfteden tavuğa pek çok yemeğin temel sosudur. Sırrı domatesin doğal asitliğini bir tutam şekerle dengelemek ve taze otları en sona eklemek. Ben domatesi şoklayıp kabuğunu soyuyorum; böylece sos ipeksi oluyor, kabuk parçaları kalmıyor. Ev yapımı, katkısız ve bambaşka lezzetli.
- Zorluk Kolay
- Mutfak Türk Mutfağı
- Mevsim Her Mevsim
- Puan
- 500 gramdomates (olgun)
- 1 adetkuru soğan
- 3 dişsarımsak
- 5 mlzeytinyağı
- 1 yemek kaşığıdomates salçası
- 1 adetdefne yaprağı
- ½ daltaze kekik
- ½ daltaze fesleğen
- 1 çay kaşığıtuz
- 1 tutamkarabiber
- 1 çay kaşığıtoz şeker
- Bir miktar su
👨🍳 Domates Sosu Nasıl Yapılır?
💡 Püf Noktaları ve Pratik İpuçları
🧊 Saklama Koşulları ve Raf Ömrü
Domates Sosu sıcak servis edildiğinde en güzel lezzetini veriyor. Servis etmeden önce birkaç dakika dinlendirin. Yanında taze salata veya yoğurtla harika uyum sağlar.
🍽️ Domates Sosu ile Ne İyi Gider?
- Protein: 100 gramda 1,2 g bulunur.
- Lif: 100 gramda 1,2 g bulunur.
Domates sosunda iki numara var. Birincisi domatesi şoklamak: alt kısmına çizik atıp kaynar suda 30 saniye bekletip buzlu suya alınca kabuk kolayca soyuluyor, sos pürüzsüz oluyor. İkincisi asit dengesi: domatesin ekşiliğini bir tutam şekerle yumuşatıyorum. Sarımsağı yakmıyorum, sadece kokusu çıkana kadar; yanmış sarımsak sosu acılaştırır. Taze fesleğen ve kekiği en sona, ocaktan aldıktan sonra ekliyorum ki aromaları uçmasın.
Halil Şımır'nın NotuDomates, 16. Yüzyılda Amerika'dan Avrupa'ya getirildikten sonra özellikle Akdeniz mutfaklarının vazgeçilmezi oldu; domates sosu da İtalyan, İspanyol ve Türk mutfaklarında temel bir sos haline geldi. Taze domatesin soğan, sarımsak ve otlarla pişirilip ezilmesiyle yapılan bu sade sos, makarna soslarından pizza tabanına, et yemeklerinden sebze yemeklerine kadar sayısız tarifin temelini oluşturur. Ev yapımı hali, hazır soslara göre hem daha taze hem katkısızdır.
❓ Sık Sorulan Sorular
Domateslerin kabuğunu şoklamadan soyabilir miyim?
Bıçakla soymayı denerseniz kabukla birlikte domatesin etli kısmını da alırsınız. Altına X çizip 30 saniye kaynar suda bekletmek ve hemen buzlu suya almak kabuğun altındaki ince tabakayı gevşetir; kabuk parmakla çekilince tek parça gelir. 500 gram olgun domateste bu işlem birkaç dakika sürer.
Çekirdekleri çıkarmak gerçekten gerekli mi?
Çekirdeğin etrafındaki jel kısım sosun suyunu artıran ana kaynaktır. Domatesleri ikiye bölüp bu kısmı kaşıkla aldığınızda sos hem daha kısa sürede kıvam alır hem de blenderdan sonra pürüzsüz kalır. Çıkarmazsanız aynı sosu elde etmek için pişirme süresini uzatmanız gerekir.
Şeker koymak şart mı, sos tatlanmaz mı?
1 çay kaşığı toz şeker sosu tatlandırmak için değil, domatesin asitliğini yuvarlamak için var. Olgun domateste bile mevsime göre değişen bir keskinlik olur; bu miktar o keskinliği kırar, damakta şeker tadı bırakmaz. Domatesleriniz çok tatlıysa şekeri yarıya indirebilirsiniz.
Sarımsağı neden sadece 30-40 saniye kavuruyoruz?
3 diş sarımsak ince kıyıldığı için yüzey alanı büyüktür ve saniyeler içinde renk alır. Yanmış sarımsak sosun tamamına geçen acı bir tat bırakır ve bunu sonradan düzeltmenin yolu yoktur. Soğanlar pembeleşip şeffaflaştıktan sonra sarımsağı ekleyip kokusu çıkar çıkmaz domatesleri ilave edin.
Taze kekik ve fesleğeni neden en sona ekliyoruz?
Yarımşar dal taze kekik ve fesleğen, 15-20 dakikalık pişirmeye girerse uçucu yağlarını kaybeder ve renkleri kararır. Bu yüzden sos ocaktan alınıp blenderdan geçirildikten sonra, ince kıyılmış halde eklenir; böylece hem aromaları hem yeşil renkleri kalır.
Sosu neden kapak aralık ve kısık ateşte pişiriyoruz?
Kapağı tamamen kapatırsanız buhar içeride yoğunlaşıp sosa geri döner ve sos bir türlü kıvam almaz; kapağı tamamen açarsanız kenarlar hızla kurur. Aralık kapakla 15-20 dakikalık kısık ateşte fazla su yavaşça uçar, bu arada soğan, sarımsak ve domatesin tatları birbirine geçer. Arada karıştırmak dibin tutmasını önler.
