Acuka Tarifi: Pratik Kahvaltılık Salça
Acuka, bayat ekmek içi, biber ve domates salçası, ceviz, sarımsak ve baharatların karıştırılıp ezilmesiyle yapılan, ekmeğe sürülen acılı bir kahvaltılıktır. Salçalı kahvaltılık acuka, başta Hatay ve Antep olmak üzere güney mutfağında çok sevilir; muhammaraya benzer ama daha pratik ve ekonomiktir. Ben sarımsağı tuzla havanda ezip öyle katıyorum, cevizi de un gibi değil iri kırıyorum ki içinde kıtır kıtır dursun. Bir gece dinlendirince baharatlar oturuyor ve tadı çok daha güzel oluyor.
- Zorluk Kolay
- Mutfak Türk Mutfağı
- Mevsim Her Mevsim
- Puan
- 6 dilimbayat ekmek içi
- 5 yemek kaşığıdomates salçası
- 3 yemek kaşığıbiber salçası (acı veya tatlı)
- 1 su bardağıceviz içi (iri kırılmış)
- 4 yemek kaşığızeytinyağı
- 3 dişsarımsak
- 1 çay kaşığıkimyon
- 4 yemek kaşığısu
- Yarım limon suyu
- 1 tatlı kaşığıtuz
👨🍳 Acuka Nasıl Yapılır?
💡 Püf Noktaları ve Pratik İpuçları
🧊 Saklama Koşulları ve Raf Ömrü
Acukayı soğuk ya da oda sıcaklığında, taze ekmek veya sıcak simit üzerine sürerek servis edin. Kahvaltı tabağında peynir, zeytin ve domatesle çok iyi gider; üzerine biraz zeytinyağı ve ceviz ekleyebilirsiniz.
🍽️ Acuka ile Ne İyi Gider?
- Protein: 100 gramda 4,4 g bulunur.
- C Vitamini: 100 gramda 34 mg bulunur.
- Lif: 100 gramda 4,4 g bulunur.
Acukada lezzetin temeli salça; mümkünse yoğun kıvamlı, iyi bir biber salçası kullanıyorum, acısını isot ya da pul biberle ayarlıyorum. Sarımsağı tuzla havanda macun olana kadar eziyorum, aroması böyle daha iyi çıkıyor. Cevizi robottan geçirmek yerine iri kırıyorum, dokusu kalsın. Acukayı taze de yiyebilirsiniz ama buzdolabında bir gece dinlendiğinde tadı çok daha derinleşir.
Halil Şımır'nın NotuAcuka, kökleri güney mutfağına, özellikle Hatay-Antakya ve çevresine dayanan, salça ve ceviz temelli bir kahvaltılık ezmedir. Suriye-Levanten mutfağındaki muhammara ile akrabadır; bayat ekmeğin değerlendirilmesiyle yapılması onu hem ekonomik hem geleneksel kılar. Bölgeden bölgeye salça, ceviz ve baharat oranları değişse de acuka, kahvaltı sofralarının ekmeğe sürülen vazgeçilmez tatlarından biridir.
❓ Sık Sorulan Sorular
Neden bayat ekmek kullanılıyor, taze ekmekle olmaz mı?
Bayat ekmek içi nemini kaybettiği için salçayı, zeytinyağını ve limon suyunu emer ve elde dağılmadan ufalanır. Taze ekmek içi ise elde hamurlaşır; acuka sürülebilir olmak yerine yapış yapış bir topak haline gelir.
Karışım çok koyu ya da çok sulu oldu, ne yapmalıyım?
Tarifteki 4 yemek kaşığı suyu bir kerede değil azar azar ekleyin; salçanın yoğunluğuna göre tamamına ihtiyacınız olmayabilir. Koyu kaldıysa 1 yemek kaşığı su ya da zeytinyağı, sulu olduysa biraz daha ufalanmış ekmek içi ekleyerek toparlayın.
Sarımsağı neden tuzla birlikte havanda eziyoruz?
1 tatlı kaşığı tuz havanda sürtünme yaratır ve 3 diş sarımsak macun kıvamına gelene kadar kolayca ezilir. Bıçakla doğranmış sarımsak iri parçalar halinde kalır, lokmada tek başına keskin bir tat verir.
Hemen yesem olmaz mı, neden dinlendirmek gerekiyor?
Kapalı kapta buzdolabında en az birkaç saat, mümkünse bir gece dinlenmesi gerekiyor. Bu süre içinde salça ve kimyon ekmek içine işler. Yeni yapılmış acukada salça tadı önde durur, sarımsak ve baharat arkada kalır.
Ceviz yerine ne kullanabilirim?
1 su bardağı iri kırılmış ceviz yerine iri dövülmüş fındık veya antep fıstığı kullanabilirsiniz. Hangisi olursa olsun rondodan geçirmeyin; toz haline gelen kuruyemiş yağını salıp karışımı ağırlaştırır ve çiğneme dokusu kaybolur.
Ne kadar dayanır, dondurabilir miyim?
Kapalı kapta buzdolabında 4-5 gün durur; üzerini ince bir zeytinyağı tabakasıyla kapatmak yüzeyin kurumasını geciktirir. Dondurulması önerilmez, çünkü çözülürken ekmek içi salıverdiği suyla dağılır ve kıvam geri gelmez.
