Ekşili Köfte Çorbası Tarifi: Kremsi ve Doyurucu
Ekşili köfte çorbası; pirinçli küçük köftelerin havuç, patates ve nohutla pişirilip yumurta-limon terbiyesiyle ekşitildiği, kaşığı doldurup tok tutan geleneksel bir çorbadır. Aslında sulu köftenin daha hafif, terbiyeli ve çorbaya dönüşmüş hâli gibi düşünebilirsiniz. İçinde et de var, sebze de, baklagil de; bu yüzden yanına başka bir şey istemeden tek başına öğün oluyor. Ekşiliği limondan, kremsi kıvamı ise yumurta terbiyesinden ve köftelerin unundan geliyor; yani ne kadar ekşi ve ne kadar koyu olacağı tamamen sizin elinizde. Ben bu tarifte köfteleri unlayıp sebzeli suda pişiriyor, en sonda terbiyeyle hem kıvamı hem o hafif mayhoş tadı veriyorum. İşin kritik noktası da burada: terbiyeyi doğru ılıtmak. Merak etmeyin, adımlarda terbiyenin kesilmeden nasıl ekleneceğini tek tek anlatıyorum.
Malzemeler
15 malzemeGereken ekipman
Nasıl yapılır
8 adımPirinci, köfte harcına katmadan önce birkaç su değişimiyle yıkayın; nişastası aktığında çorba bulanmaz, köfteler daha diri olur. Köfte için tüm malzemeleri (kıyma, rendelenmiş soğan, yıkanmış pirinç, tuz, nane, karabiber) geniş bir kaba alın ve harç tutunup pürüzsüzleşene kadar 4-5 dakika iyice yoğurun. Şekil vermeyi kolaylaştırmak için harcı 10 dakika buzdolabında dinlendirin.
Harçtan fındık büyüklüğünde (1,5-2 cm) küçük toplar yapın. Köfteleri unlanmış bir tepside her yerine ince un bulayın, fazla unu hafifçe silkeleyin. Un tabakası köfteleri hem sağlam tutar hem pişerken çorbaya doğal kıvam verir; köfteleri ufak tutmak eşit ve hızlı pişmelerini sağlar.
Tencerede zeytinyağını orta ateşte kızdırın. Havuçları ekleyip 2-3 dakika çevirin, ardından patatesleri ilave edip kenarları hafif şeffaflaşana kadar 2-3 dakika daha kavurun. Kavurmak sebzelerin tadını yoğunlaştırır.
Haşlanmış nohutları ekleyin ve üzerine 1,5 litre (yaklaşık 7-8 su bardağı) sıcak su dökün. Suyu sıcak eklemek pişme süresini kısaltır. Orta ateşte kaynamaya bırakın.
Su fokur fokur kaynarken köfteleri tek tek, aralıklı bırakarak suya alın; hepsini birden dökerseniz suyun ısısı düşer ve köfteler birbirine yapışır. Kaşıkla sertçe karıştırmayın, dağılırlar; tencereyi hafifçe çevirmeniz yeterli. Kapağı aralık bırakıp orta ateşte 15 dakika kadar pişirin. Köfteler yüzeye çıkıp içindeki pirinç yumuşadığında pişmiştir; bu sırada çorbanın suyu da hafifçe koyulaşır.
Köfteler pişerken terbiyeyi hazırlayın: küçük bir kapta yumurta sarısı ile limon suyunu çırpın. Çorbanın kaynayan suyundan 1-2 kepçe alıp, sürekli çırparak azar azar terbiyenin üzerine ekleyin. Bu temperleme işlemi terbiyeyi yavaşça ısıtır; sıcak sıvıyı birden değil ince ince ekleyin ki yumurta pişip kesilmesin. Terbiye elinize ılık gelmeli.
Ocağı kısın ve ılıttığınız terbiyeyi çorbaya karıştırarak yavaşça dökün. Kısık ateşte, sürekli karıştırarak yalnızca bir taşım (tek bir hafif kaynama) verin ve ocaktan alın. Terbiyeli çorbayı kuvvetli kaynatmak yumurtayı taneler; bu yüzden fokurdatmadan ocaktan almak önemlidir.
İnce kıyılmış maydanozu ekleyip karıştırın ve çorbayı sıcak servis edin. Dilerseniz tabakta üzerine biraz daha limon sıkın. Afiyet olsun!
Nasıl servis edilir
Ekşili köfte çorbasını sıcacık, üzerine ince kıyılmış maydanoz serperek servis ediyorum. Yanında limon dilimleriyle, isteyenler ekşiliğini artırabilir. Tok tutan pirinçli köfteleri, nohutu ve hafif ekşi terbiyesiyle başlı başına bir öğün olabilen, doyurucu ve sevilen bir çorba oluyor.
Püf noktaları
Terbiyeyi çorbadan alınan sıcak suyla azar azar ılıtın; yoksa yumurta kesilir.
Köfteleri unlayın; hem sağlam kalır hem çorbaya kıvam verir.
Köfteleri ufak yapın; çorbada eşit ve hızlı pişer.
Terbiyeyi ekledikten sonra çok kaynatmayın; taşım alınca ocaktan alın.
Pirinci köfte harcına katmadan önce yıkayın; nişastası akınca çorba berraklaşır, köfteler daha diri kalır.
Köfteleri suya kaynarken ve tek tek ekleyin; birden dökerseniz suyun ısısı düşer, köfteler birbirine yapışabilir.
Çorba bekledikçe köftelerdeki un ve pirinç suyu çeker; koyulaşırsa yeniden ısıtırken biraz sıcak su ekleyip açın.
Yanında ne iyi gider
Aynı sofrada iyi giden tarifler
Besin değerleri
Porsiyon başına, yaklaşıkSaklama ve ısıtma
Merak ettikleriniz
Terbiye kesildi, neden?
Terbiye sıcak çorbaya doğrudan eklendiğinde yumurta pişip tanelenir. Önce terbiyeye çorbadan 1-2 kepçe sıcak su alıp sürekli çırparak azar azar ekleyin, ılıttıktan sonra ocağı kısıp çorbaya katın ve kuvvetli kaynatmayın.
Köfteler dağıldı?
Harç gevşek kalmış ya da köfteler unlanmamış olabilir. Harcı tutunana kadar iyice yoğurun, 10 dakika dinlendirin, köfteleri una bulayın ve suya kaynarken tek tek ekleyip sertçe karıştırmayın.
Çorba yeterince ekşi olmadı?
Limonlar sulu olmayabilir. Damak tadınıza göre servis sırasında tabakta biraz daha limon sıkabilirsiniz; ekşiliği en sonda ayarlamak en sağlıklısıdır.
Pirinç yerine ne kullanabilirim?
Köftenin içine yarım çay bardağı yıkanmış pilavlık bulgur koyabilirsiniz. Bulgurlu köfteler biraz daha diri olur, tadı yine çok güzel olur.
Terbiyesiz yapılabilir mi?
Yapılır, ama çorbanın kremsi kıvamı ve hafif mayhoş tadı büyük ölçüde terbiyeden gelir. Terbiyesiz isterseniz sadece limon sıkıp servis edin; kıvamı köftelerin unu ile pirinci verir.
Nohutsuz olur mu?
Olur, nohut isteğe bağlıdır. Çıkarabilir ya da yerine bir avuç yeşil mercimek veya biraz daha sebze ekleyebilirsiniz.
Nasıl saklanır, kaç gün dayanır?
Soğuduktan sonra hava almayan bir kapta buzdolabında 3 güne kadar saklayın. Yeniden ısıtırken kısık ateşte karıştırın; terbiyeli olduğu için kaynatmayın. Bekleyince koyulaşırsa biraz sıcak su ekleyip açabilirsiniz.
Dondurulur mu?
Önermiyorum. Terbiyedeki yumurta çözülünce kesilir, patatesler de yumuşayıp dağılır. Bu çorbayı taze tüketmek en iyisidir; kalırsa 2-3 gün buzdolabında tutun.
Yanında ne gider?
Tek başına doyurucu bir öğündür. Yine de yanında taze ekmek, turşu ve bir kâse yoğurt çok yakışır.
Kaç kişilik ve kaç kalori?
500 gram kıymayla yapılan köfteler ve 1,5 litre suyla bu tarif 4-6 kişiliktir; porsiyonu ortalama 520 kcal civarındadır. Köfteyi artırırsanız suyu da artırın, yoksa pirinçli köfteler suyu çekince çorba yerine sulu köfte elde edersiniz.
Bu tarifin hikâyesi
Ekşili köfte çorbası, küçük köftelerin sebzelerle pişirilip yumurta-limon terbiyesiyle ekşitildiği, Anadolu mutfağının köklü ve doyurucu çorbalarındandır. Bölgeden bölgeye nohutlu, sebzeli veya bulgurlu çeşitleri bulunur. Tok tutan köfteleri ve hafif ekşi tadıyla ekşili köfte çorbası, başlı başına bir öğün olabilen, özellikle kış sofralarının sevilen bir çorbasıdır.
- Terbiyenin (yumurta-limon) çorbadan alınan sıcak suyla azar azar ılıtılması, sıcak çorbaya eklendiğinde yumurtanın kesilmesini önler. Köftelerin unlanması hem onları pişerken sağlam tutar hem de çorbaya kıvam katar; limon ise karakteristik ekşiliği verir.
Besin değerleri porsiyon başına yaklaşık değerlerdir; kullandığınız malzemenin markasına ve ölçüsüne göre değişir, tıbbi ya da diyet tavsiyesi yerine geçmez. Alerjisi olanlar malzeme listesini ve ürün etiketlerini kendileri kontrol etmelidir. Fırın, ocak ve tencere farkları pişirme süresini değiştirir: süreleri başlangıç noktası olarak alın, gözle ve dokunarak kontrol edin. Çiğ yumurta, az pişmiş et ve pastörize edilmemiş süt içeren tarifleri hamileler, küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklığı düşük olanlar için önermiyoruz. Keskin bıçak, kızgın yağ ve sıcak kapla çalışırken sorumluluk mutfaktaki kişiye aittir.
Tarifi denediniz mi? Aklınıza takılanı sorun
Malzeme değişimi, pişirme süresi, kıvam… Takıldığınız yeri yazın, Gezginbirchef mutfağından yanıtlayalım.
Sorular ve yanıtlar herkese açık: sizin sorunuz, aynı yerde takılan bir başkasının da işine yarıyor.